izahlı lüğət 1 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Tələbdar sözü əsasən köhnə Azərbaycan dilində işlənmiş və müasir dil üçün arxaik sayıla bilər. Etimoloji baxımdan, ərəb dilindən olan "tələb" (طلب - tələb, istək, ehtiyac, iddia) və farsca "-dar" (دار - sahib, malik, olan) şəkilçisinin birləşməsindən yaranmışdır. Beləliklə, sözün etimoloji mənası "tələbi olan", "iddiası olan", "bir şeyə sahib çıxmaq istəyən" deməkdir.

Lüğətlərdə sadəcə "müddəi"nin sinonimi kimi göstərilsə də, "tələbdar" sözünün "müddəi"dən bir qədər fərqli çalarları vardır. "Müddəi" daha çox hüquqi mənada, məhkəmədə öz hüquqlarını müdafiə edən şəxs üçün işlədilir. "Tələbdar" isə daha geniş mənada, bir şeyə, bir hüquqa, bir vəzifəyə, və ya bir kimisə qarşı iddia irəli sürən, onu özündə görən, onu istəyən hər kəsə aid ola bilər.

Misal üçün, verilən cümlədə ("Məcid tələbdar, Qurbanəli cavabdeh") "tələbdar" sözü, bir növ iddia irəli sürən, bir şeyə sahib çıxmağa çalışan şəxsi ifadə edir. Bu kontekstdə, "tələb" hüquqi mənada bir iddianı deyil, daha çox bir vəzifəni, bir rolu, bir məsuliyyəti ifadə edə bilər. Məsələn, bir oyun və ya bir mübahisədə birinin tələbi digərinə bir vəzifə, cavab vermək öhdəliyi qoyur.

Müasir Azərbaycan dilində "tələbdar" sözünün işlənməsi nadir hallarda rast gəlinir. Əgər istifadə olunursa, əsasən köhnə ədəbiyyat nümunələrində və ya tarixi kontekstlərdə rast gəlmək olur. Müasir dil daha çox "iddiaçı", "tələbkar", "müraciət edən" və ya kontekstdən asılı olaraq "müddəi" kimi sinonimlərdən istifadə edir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz