izahlı lüğət 1 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Müddəi (ər. مُدَّعِی) sözü köhnə Azərbaycan dilində hüquqi kontekstdə işlənmiş və müasir dilə nisbətən daha geniş məna kəsb etmişdir. Əsasən, iddia irəli sürən, bir şeyin olduğunu, doğruluğunu və ya haqqını tələb edən şəxs mənasını ifadə edir.

Lüğətlərdə verilən "iddia edən, tələb edən, tələbkar, iddiaçı" mənaları müddəi sözünün əsas semantik nüvəsini əks etdirir. Lakin bu izah kifayət qədər geniş deyildir. Müddəi, sadəcə bir şeyin olduğunu iddia edən şəxs deyil, həm də bu iddiasını sübut etmək üçün müəyyən dəlillərə, sübutlara malik olan və ya bu dəlilləri təqdim etməyə çalışan bir fərddir. Onun iddiası, müəyyən bir hüquqi və ya qeyri-hüquqi mübahisənin mövzusunu təşkil edir.

Köhnə mənbələrdə “müddəi” sözünün “prokuror” mənasında işlənməsi, sözün hüquqi kontekstdəki gücünü və əhəmiyyətini göstərir. Prokuror, dövlətin adından çıxış edərək, cinayət işlərində ittiham irəli sürən və həmin ittihamın sübut edilməsi üçün səy göstərən tərəfdir. Beləliklə, müddəi, həm mühakimədə iddiaçı, həm də ittihamçı kimi çıxış edə bilər.

Müddəi sözünün istifadəsinə dair nümunələrə baxaq: "Müddəinin tələbi qəbul edildi." bu cümlədə müddəi konkret bir şəxsdir və onun tələbinin qəbul edilməsi, onun iddiasının qanuni olaraq tanınması deməkdir. Digər bir nümunə: "Müddəi dəlillərini təqdim etdi." Bu cümlədə müddəi öz iddiasını dəstəkləyən sübutları təqdim edir.

Qeyd etmək lazımdır ki, müasir Azərbaycan dilində “müddəi” sözü “iddiaçı” və ya “ittihamçı” sözləri ilə əvəz olunur və daha az işlədilir. Lakin onun tarixi əhəmiyyəti və geniş mənası nəzərə alınmalıdır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz