Təkdırnaqlılar (Perissodactyla): Zoologiya elmində təkdırnaqlılar, barmaqlarının sayının tək (bir və ya üç) olduğu məməli heyvanlar dəstəsini ifadə edən bir termindir. Bu dəstəyə daxil olan heyvanların əsas xüsusiyyəti, ağırlıqlarının əsasən orta barmaqlarına düşməsidir. Digər barmaqlar, əgər varsa, daha kiçik və köməkçi rol oynayırlar. Bu, onların yerimə üsulunda və hərəkət tərzlərində mühüm fərqlərə səbəb olur. Çox zaman dırnaqların quruluşunda və formaında da fərqliliklər müşahidə olunur.
Təkdırnaqlılar dəstəsi, filogenetik təsnifata əsasən, atlar (Equidae), eşşəklər (Equidae), zebralar (Equidae), kərgədanlar (Rhinocerotidae) və tapirlər (Tapiridae) kimi müxtəlif fəsilələri özündə birləşdirir. Bu heyvanlar morfoloji və fizioloji xüsusiyyətləri baxımından müxtəlifliyə malik olsalar da, hamısı tək barmaq sayı xüsusiyyətini paylaşırlar. Əsasən ot bitkiləri ilə qidalanan bu heyvanlar, yaşadıqları əraziyə və növlərinə görə, müxtəlif ekoloji nişləri tuturlar.
Təkdırnaqlıların əcdadları Eosen dövründə yaşamış və zamanla müxtəlif ətraf mühit şərtlərinə uyğunlaşaraq bu gün müşahidə etdiyimiz müxtəlif növlərə çevrilmişdir. Onların təkamülü, barmaq sayının azalması, dırnaqların inkişafı və hərəkət üsulunun dəyişməsi kimi maraqlı adaptasiya proseslərini əhatə edir. Bu adaptasiyalar onların yaşadıqları müxtəlif ərazilərdə, məsələn, savannalarda, meşələrdə və bataqlıqlarda yaşamaqlarına imkan vermişdir.
Misallar: Atlar çəmənliklərdə sürətlə qaçmaq üçün uzun, nazik ayaqları və bir barmağı olan dırnağı ilə fərqlənir. Kərgədanlar isə üç barmağı olan geniş dırnaqlara malikdirlər. Tapirlər isə orta barmağın daha inkişaf etdiyi üç barmaqla hərəkət edirlər. Bu fərqliliklər, hər bir növün yaşadığı əraziyə və həyat tərzinə uyğunlaşmasının nəticəsidir.