izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Şəlaləli sifəti, əsas mənası etibarilə "şəlaləsi olan", yaxud "şəlalələri olan" deməkdir. Bu söz, "şəlalə" sözünün "-li" şəkilçisi ilə törəməsidir. "-li" şəkilçisi, bir əşyanın və ya hadisənin hansısa xüsusiyyətə malik olduğunu bildirir. Beləliklə, "şəlaləli" sözü, hər hansı bir coğrafi obyektə (çay, dərə, dağ silsiləsi və s.), ərazilərə və ya landşaftlara aid olub, onların şəlaləyə malik olduğunu ifadə edir. Sözün mənası, şəlalələrin sayından və ölçülərindən asılı olmayaraq, onların mövcudluğunu vurğulayır. Məsələn, "şəlaləli çay" deyərkən, çayın bir və ya bir neçə şəlaləyə sahib olduğu nəzərdə tutulur. Şəlalələrin ölçüləri (kiçik, böyük, orta) və sayı (bir, bir neçə, çoxlu) bu sözün mənasını dəyişmir.

Sözün istifadəsi müxtəlif cümlələrdə fərqli kontekstlərdə mümkündür. Məsələn:

  • "Şəlaləli dağlardan axan çay, vadini sulandırdı." - Bu cümlədə "şəlaləli" sifəti dağların xüsusiyyətini göstərir, onların şəlalələrə sahib olduğunu bildirir.
  • "Səyahətçilər şəlaləli dərədə düşərgə qurdular." - Burada "şəlaləli" sifəti dərənin təbiətini, onun görkəmli xüsusiyyətlərindən birini (şəlalələr) vurğulayır.
  • "Şəlaləli çayın səsi, sakitliyi pozurdu." - Bu cümlədə "şəlaləli" sifəti çayın səs-küyünün səbəbini, yəni şəlalələrin olduğunu ifadə edir.

Ümumiyyətlə, "şəlaləli" sözü təbiət təsvirlərində, coğrafi obyektlərin təsvirində və ya poetik əsərlərdə təbiətin gözəllik və dinamizmini vurğulamaq üçün geniş istifadə olunur. Verdiyiniz nümunədəki ("…Çopur qara qayaların arasından pıqqıldayapıqqıldaya dəlicəsinə çıxan şəlaləli çay öz hay-harayı ilə Qarabağ düzənl...") cümlədə də söz məhz bu məqsədlə işlənilib.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz