Sentrizm [lat. centrismus - mərkəzçilikdən] II İnternasional partiyalarında opportunizmin incə üsullarla maskalanmış bir forması kimi tərif olunur. Ancaq bu tərif, sentrizmin mahiyyətini tam əhatə etmir və müasir kontekstdə daha geniş izah tələb edir. Sentrizm, siyasi spektrin mərkəzində mövqe tutan və həm sağ, həm də sol siyasi ideologiyalarından elementlər götürərək, öz siyasi proqramını quran bir ideoloji və siyasi mövqe kimi başa düşülməlidir.
Tarixi kontekstdə, xüsusilə II İnternasional dövründə, sentrizm əsasən sosialist və kommunist hərəkatları içərisindəki opportunistləri təsvir etmək üçün istifadə olunmuşdur. Bu, marksist doktrinadan uzaqlaşaraq, burjua sinfinin maraqlarına uyğun siyasət yeritmək demək idi. Belə bir siyasət, inqilabi dəyişiklikləri təxirə salmaq və ya tamamilə rədd etmək yolu ilə, mövcud sistemin qorunmasına xidmət edirdi.
Lakin, müasir siyasi təhlildə sentrizm daha geniş və mürəkkəb bir məna daşıyır. Bu, sadəcə opportunizm deyil, həm də mülayimlik, pragmatizm və orta yol siyasətinə meyl etmək deməkdir. Sentristlər radikal dəyişikliklər əvəzinə, tədricən islahatları üstün tuturlar və siyasi qütbləşməni azaltmağa çalışırlar. Onlar, siyasi spektrin hər iki ucundan gələn ideyaları birləşdirməyə cəhd edir və konsensus əsasında həllər axtarırlar.
Sentrizmin tənqidçiləri, onun qeyri-müəyyənliyini, prinsiplərdən daha çox siyasi məqsədlərə yönəlməsini və gerçək dəyişiklikləri maneə törətdiyini vurğulayırlar. Digər tərəfdən, tərəfdarları isə sentrizmin sabitlik, ortaq məxfəd əldə edilməsi və qarşıdurmanı azaltma potensialını önə çəkirlər. Beləliklə, sentrizmin qiymətləndirilməsi müəyyən bir siyasi kontekstdən və onun tətbiq olunduğu xüsusi şəraitdən asılıdır.
Cümlə içərisində nümunələr:
- Hökumətin sentrist siyasəti həm sağ, həm də sol qanadın tənqidlərinə məruz qaldı.
- Onun siyasi baxışları açıqca sentrizm xarakteri daşıyır.
- Partiya rəhbərliyinin sentrist mövqeyi, inqilabi qanadın narazılığına səbəb oldu.
- Sentrizm, qütbləşmənin artdığı bir dövrdə, müəyyən dərəcədə həll yolu kimi görünə bilər.