izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Mərkəzçilik termini, siyasi fəlsəfə və tarix kontekstində, xüsusilə də II İnternasional partiyalarının fəaliyyəti dövründə, opportunizmin gizli və kamuflaj olunmuş bir forması olaraq təsvir edilir. Sadəcə olaraq "orta yol"u seçmək kimi görünən, əslində isə həm sol, həm də sağ siyasi qüvvələrə qarşı mülayim, təmkinli və həlledici olmaqdan qaçan bir mövqedir. Bu mövqe, radikalların inqilabi çağrışlarını rədd edərək, eyni zamanda, konservativ qüvvələrlə açıq mübarizədən də çəkinməklə səciyyələnir.

Mərkəzçilik, əsasən, ideoloji və siyasi baxımdan aydın mövqe seçməmək, qətiyyətsizlik və tərəddüd göstərmək deməkdir. Bu, siyasi hərəkatlarda, partiyalarda və ya hətta fərdlərin siyasi mövqelərində özünü göstərə bilər. Mərkəzçi mövqe tutanlar, ümumiyyətlə, radikal dəyişiklikləri dəstəkləmirlər və mövcud sistemdəki kiçik islahatları üstün tuturlar. Onlar, hər hansı bir tərəfi açıq şəkildə dəstəkləməkdənsə, "orta yol"u seçməklə, qarşıdurmadan uzaq durmağa çalışırlar.

Tarixi kontekstdə, II İnternasionalda mərkəzçiliyin opportunizm ilə əlaqəsi çox vacibdir. Opportunizm, siyasi məqsədlər üçün əxlaqi prinsiplərdən və ya inamlarından imtina etmək mənasını verir. II İnternasionaldakı mərkəzçilər, inqilabı təxirə salmaq və ya tamamilə rədd etməklə, mövcud sistemlə əməkdaşlığa üstünlük verirdilər. Bu, əslində, inqilabi hərəkatın zəifləməsinə və səmərəsiz olmasına gətirib çıxarırdı. Ona görə də, mərkəzçilik, bu kontekstdə, opportunizmin gizli, daha çətin aşkar edilən bir forması kimi qəbul edilir.

Sözün mənşəcə "mərkəz" sözündən törədiyi açıqdır. "Mərkəz" sözünün özünün də dərin tarixi kökləri vardır və fərqli mədəniyyətlərdə müxtəlif konnotasiyaları vardır. Siyasi kontekstdə isə mərkəzçiliyin mənası, radikal sağ və sol arasında bir nöqtəni, bir tarazlığı təmsil etməkdən daha çox, qərarlı mövqe almamaq, durğunluq və fəaliyyətsizlik deməkdir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz