Sayalanma: "Sayalanmaq" feilindən törəmiş isimdir. Lüğətlərdə sadəcə olaraq "sayalanmaq" feili ilə əlaqələndirilməsi, sözün zəngin məna çalarlarını tam əks etdirmir. Sayalanma, əsasən bir şeyin və ya hadisənin təkrarlanan, ardıcıl, bəzən də nizamsız, sayıla bilən, ancaq müəyyən bir miqdarı olmayan bir sıra halda baş verməsini, təkrarlanmasını bildirir. Bu təkrarlanma prosesi müəyyən bir ardıcıllıq və ya nizam əsasında ola bilər, ancaq həmişə belə deyil.
Mənası daha dəqiq şəkildə belə ifadə oluna bilər: Bir hadisənin və ya prosesin təkrarlanan, ardıcıllıqla və ya ardıcıllıqsız baş verməsi, sayılma imkanı olan, lakin həmişə dəqiq bir miqdarı olmayan bir sıra halda təzahürü. Bu, sayma prosesinin özü deyil, sayıla bilən təkrarlanan hadisələrin ümumi xarakteristikasıdır.
Mənşəyi: Söz, "say" kökünə "-alan" şəkilçisinin artırılması ilə əmələ gəlib. "-alan" şəkilçisi, bir prosesin davam etməsini, bir hərəkətin təkrarlanmasını bildirir. Beləliklə, "sayalanma" "saymaqla əlaqədar olan davamlı bir proses" mənasını verir. Ancaq bu sadəcə bir fonetik və morfoloji izahdır. Mənası, sadəcə saymanın təkrarlanmasından daha genişdir.
Fərqli cümlələrdə işlənməsi:
- Yağışın sayalanması əkinləri xilas etdi. (Burada sayalanma, yağışın ardıcıl, təkrarlanan, lakin müəyyən bir miqdarı olmayan yağması mənasındadır.)
- Onun uğursuzluqlarının sayalanması onu ruhdan salmışdı. (Bu cümlədə sayalanma, ardıcıl olaraq baş verən uğursuzluqların təkrarlanmasını bildirir.)
- Avtomobilin səsinin sayalanması mənim diqqətimi çəkdi. (Bu cümlədə isə, təkrarlanan səsin, davamlı və sayıla bilən, lakin dəqiq sayı müəyyən olmayan bir halda olması mənası verilir.)
Göründüyü kimi, "sayalanma" sözünün mənası kontekstdən asılı olaraq dəyişir, ancaq əsasında həmişə təkrarlanan, sayıla bilən, lakin müəyyən bir miqdarı olmayan hadisələrin ardıcıllığı durur. Sadəcə "saymaq" ilə məhdudlaşdırmaq, sözün zəngin məna potensialını ədalətsizcə azaldar.