izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Sarkofaq [yun. sarkophagos] sözü qədim yunan dilindən gəlir və əslində iki sözün birləşməsindən əmələ gəlib: sarx (σάρξ) – “ət” və phagein (φαγεῖν) – “yemək” felinin passiv iştirakıdır. Beləliklə, sözün hərf-hərf tərcüməsi "əti yeyən" mənasını verir. Bu terminin qədim yunanlarda istifadə olunmasının səbəbi, sarkofaqların hazırlandığı bəzi daş növlərinin (məsələn, əhəngdaşı) ətin parçalanmasını sürətləndirən tərkibə malik olmasıdır. Yəni, sarkofaqda yerləşdirilən meyitin sürətlə parçalanması nəzərdə tutulurdu, buna görə də daş tabut "əti yeyən" kimi adlandırılmışdır.

Müasir istifadədə isə sarkofaq termini əsasən böyük ölçülü, adətən daşdan hazırlanmış, mərhumun cəsədini yerləşdirmək üçün nəzərdə tutulmuş qəbir qutusu, tabut kimi başa düşülür. Ancaq, tarixi kontekstə görə, o, həmçinin müəyyən bir məzar tipinin adı, yaxud da bütün məzar kompleksi üçün işlənə bilər. Məsələn, "Sultana əzəmətli bir sarkofaqda dəfn olundu" cümləsində sarkofaq yalnız tabutu, "Fironun sarkofaqı zəngin bəzəklərlə bəzədilmişdi" cümləsində isə bütöv bir məzar otağını təsvir edə bilər. Bəzən sarkofaqlar daha kiçik ölçülü olub, müəyyən bir qəbir qabının yerini tutmuşdur. Materiallarına görə isə onlar müxtəlif növlərdən ola bilər: daş (mərmər, əhəngdaşı, qumdaşı və s.), metal (məsələn, qızıl, gümüş) və ya ağacdan.

Qısacası, sarkofaq sözünün leksik mənası tarixi kontekstdən asılı olaraq dəyişsə də, əsasən dəfn mərasimləri ilə sıx bağlıdır və böyük, möhkəm bir tabutu və ya məzar quruluşunu təsvir edir. Bu sözün fonetik strukturu da onun yunan mənşəyini açıq şəkildə göstərir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz