Saxsıçılıq (is.) — Saxsı qablar hazırlamaq sənəti və peşəsidir. Dulusçuluqla sinonim olsa da, bəzi incə fərqlərə malikdir. “Saxsıçılıq” termini daha çox əl ilə, sadə alətlərlə hazırlanan, dekorativ və ya gündəlik istifadə üçün nəzərdə tutulan saxsı əşyaların istehsalını əhatə edir. Bu, müasir, sənaye üsulları ilə kütləvi istehsal olunan keramika məmulatlarından fərqlənir.
Etimoloji baxımdan “saxsıçılıq” sözü “saxsı” və “-çılıq” şəkilçisindən əmələ gəlmişdir. “Saxsı” sözü fars mənşəli olub, gil və ya palçıqdan bişirilmiş qaba deyilir. "-çılıq" şəkilçisi isə bir iş, peşə, sənət mənasını bildirir. Beləliklə, “saxsıçılıq” sözü "saxsı qabları hazırlamaq işi, peşəsi, sənəti" mənasını verir.
Saxsıçılıq sənəti qədim zamanlardan bəri mövcuddur və müxtəlif mədəniyyətlərdə inkişaf etmişdir. Bu sənət yalnız əl işçiliyi deyil, həm də estetik zövqü, yaradıcılığı və incəsənəti özündə əks etdirir. Saxsı qabların bəzədilməsi, formalarının müxtəlifliyi və istifadə olunan gil növlərinin fərqliliyi saxsıçılıq sənətinin zənginliyini göstərir. Müxtəlif cümlələrdə necə işləndiyinə misal olaraq aşağıdakıları göstərmək olar:
Misallar:
- O, nənəsindən miras qalmış saxsıçılıq sənətini davam etdirir.
- Muzeydə qədim Azərbaycan saxsıçılıq nümunələri sərgilənir.
- Kursda saxsıçılıq sənətinin əsasları öyrədilir.
- O, öz əl işlərini satmaq üçün saxsıçılıq atelyesi açdı.
- Saxsıçılıq sənəti Azərbaycanın maddi mədəni irsinin ayrılmaz hissəsidir.
Beləliklə, saxsıçılıq sadəcə saxsı qablar hazırlamaq deyil, tarixi kökləri olan, əməksevərlik, yaradıcılıq və incəsənət tələb edən bir sənətdir. Dulusçuluqla müqayisədə daha çox əl işi, daha az kütləvi istehsal xarakteri daşıyır.