izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Ru (رو) sözü fars mənşəli olub, klassik Azərbaycan ədəbi dilində "üz", "çöhrə" mənalarında işlənir. Lüğətlərdəki qısa izah, sözün zəngin məna çalarlarını tam əks etdirmir. Əslində, "ru" sözü sadəcə fiziki üz ifadə etməkdən daha çox, insanın zahiri görünüşünün daxili həyatinin əksi olaraq qəbul edilən bir tərəfini ifadə edir. Bu mənada, "ru" insanın emosional vəziyyətini, hətta ruhi halını əks etdirən bir simvol rolunu oynayır.

Misal olaraq, verilən şeir parçasında ("Həsrətindən zəfəranə dönsə ruyim, yox əcəb; Qoymuş hicranda məni, bir gülüzarım gəlməmiş") "ru" sözü şairin həsrətindən saralmış, solğun düşmüş üzünü deyil, daha çox onun daxili əzabını, həsrətini ifadə edir. Zəfəran rənginin solğunluq və kədər simvolu olmasını nəzərə alsaq, "ruyum" sözünün təkcə fiziki üz deyil, əzab çəkən ruh halının da ifadəçisi olduğu aydınlaşır.

Qeyd etmək lazımdır ki, "ru" sözü müasir Azərbaycan dilində klassik ədəbiyyatda olduğu qədər geniş işlənmir. Ancaq klassik əsərləri oxuyarkən "ru" sözünün bu zəngin məna çalarını nəzərə almaq onun düzgün anlaşılması üçün vacibdir. Sözün işlənmə üsulu mətnin kontekstindən asılı olaraq dəyişir. Bəzən sadəcə üz mənasında, bəzən isə daha metaforik, emosional yüklü bir mənada işlənə bilər.

Xülasə etsək, "ru" sözünün mənası sadəcə "üz" və ya "çöhrə" ilə məhdudlaşmır. O, insanın daxili və zahiri halının qarşılıqlı əlaqəsini göstərən, ədəbi dilin zəngin imkanlarını əks etdirən bir sözdür. Klassik ədəbiyyatımızda tez-tez rast gəlinən bu sözün anlaşılmasında onun məcazi mənalarının da nəzərə alınması vacibdir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz