Romanizm [fr. romanisme] - Roman dillərindən (roman dilləri qrupuna aid dillərdən, əsasən Fransız, İtalyan, İspan, Portuqal və Rumın dillərindən) Azərbaycan dilinə keçmiş söz və ya ifadədir. Bu keçmə prosesi tarixi əlaqələr, mədəni təsirlər, dil təması nəticəsində baş vermişdir. Romanizmlər Azərbaycan dilinin leksikasını zənginləşdirərək onun inkişafına təsir göstərmişdir. Keçmişdəki əlaqələrə və tarixi hadisələrə işarə edən bu sözlər, bəzən fonetik, morfoloji və ya semantik dəyişikliklərə məruz qalmış, Azərbaycan dilinin qrammatik qaydalarına uyğunlaşaraq yeni mənalar da qazanmış ola bilər.
Romanizmlərin Azərbaycan dilinə daxil olma yolları müxtəlif ola bilər: birbaşa əlaqələr vasitəsi ilə (məsələn, ticarət, siyasi əlaqələr, mədəni mübadilə), vasitəçi dillər vasitəsi ilə (məsələn, rus dili vasitəsi ilə) və ya yazılı mənbələr vasitəsi ilə (məsələn, ədəbiyyat, elmi əsərlər). Hər bir romanizmin dilə daxil olma tarixi və kontekstinə görə özünəməxsus xüsusiyyətləri vardır.
Bir çox hallarda romanizmlər öz əsl mənalarını saxlayır, ancaq bəzi hallarda onların mənaları zaman keçdikcə dəyişikliyə uğrayır və ya məcazi mənada işlənir. Məsələn, bir sözün birbaşa tərcüməsi dəqiq mənasını ifadə etməyə bilər və Azərbaycan dilinin mədəni kontekstində yeni bir məna qazanır. Belə hallarda, sözün etimologiyasını və onun dilə daxil olma tarixini bilmək onun tam mənasını anlamaq üçün vacibdir.
Dilçilik tədqiqatlarında romanizmlərin təsnifatı və Azərbaycan dilində yayılma arealı, onların fonetik və morfoloji xüsusiyyətləri, semantik inkişafı və istifadə tezliyi kimi məsələlər araşdırılır. Romanizmlərin təhlili Azərbaycan dilinin tarixi inkişafı və digər dillərlə əlaqələri barədə dəyərli məlumatlar verir.