Riqqətləndirmək felinin əsas mənası, bir kəsin riqqətini – yəni ürək yumşaqlığını, mərhəmət və şüfqət hisslərini – oyandırmaq, artırmaq, gücləndirməkdir. Bu, sadəcə "təsir etmək"dən daha dərin bir məna kəsb edir. Çünki riqqətləndirmək həm duyğusal bir təsiri, həm də bu təsirin müəyyən bir istiqamətə – mərhəmət, şəfqət, rəhmlilik hisslərinə yönəlməsini nəzərdə tutur.
Sözün etimologiyasına nəzər salsaq, "riqqət" sözünün ərəb mənşəli olduğunu görərik. "Riqqət" qəlbin yumşaqlığı, mərhəmət, şüfqət, rəhmlilik mənalarını verir. Beləliklə, "riqqətləndirmək" sözü, əslində, bu yumşaqlığı, mərhəmət və rəhmlilik hisslərini qəlbdə "oyandırmaq", "canlandırmaq" və ya "gücləndirmək" kimi təfsir edilə bilər.
Müxtəlif cümlələrdə "riqqətləndirmək" sözünün necə işləndiyinə baxaq:
- Yoxsulların acınacaqlı vəziyyəti onu dərincə riqqətləndirdi. (Burada söz, kədərləndirici bir vəziyyətin mərhəmət hisslərini oyandırdığını göstərir.)
- Uşağın yalvarışı anasının ürəyini riqqətləndirdi və o, ona kömək etməyə qərar verdi. (Bu cümlədə riqqətləndirmək, mərhəmət hissinin təzahür etməsinə səbəb olan bir amili vurğulayır.)
- Şairin gözəl şeirləri dinləyiciləri riqqətləndirərək, onların gözlərində yaşlar qaldırdı. (Burada riqqətləndirmək, estetik zövqün duyğusal təsirini ifadə edir.)
- Fəlakət qurbanlarının taleyi hamını riqqətləndirdi və kömək əlləri uzandı. (Bu cümlə riqqətləndirməyin kollektiv təsirini göstərir.)
Göründüyü kimi, "riqqətləndirmək" fəali, sadəcə bir emosional təsir yaratmaq deyil, həm də bu təsirin mərhəmət, rəhmlilik, şüfqət kimi müsbət duyğulara yönəlməsini vurğulayır. "Mütəəssir etmək" və ya "təsirləndirmək" sözləri ilə müqayisədə daha dərin və spesifik bir məna ifadə edir.