Rəncidəxatir sözü farsca "rəncidə" (incimiş, küsülü) və ərəbcə "qəlb" (ürək), "xatir" (xatirə, yaddaş) və ya "hal" (vəziyyət) sözlərindən törəmiş mürəkkəb bir sözdür. Lüğətlərdə əsasən "incimiş, küsülü, küskün" kimi tərcümə olunsa da, mənası daha geniş və çoxqatlıdır.
Sadəcə "incimə"dən daha çox, "rəncidəxatir" sözü daxili bir narahatlıq, qəmginlik və ya xəyal qırıqlığı halını ifadə edir. İncimənin uzun müddət davam edən, ürəkdə iz buraxan və xatirələrdə əksini tapan bir formasını bildirir. Küsülü olmaqdan fərqli olaraq, burada açıq bir qarşıdurma və kəskin etiraz ifadə olunmur. Daha çox bir daxili sarsıntı, kədər və ya məyusluq hissidir.
Misal üçün, "rəncidəxatir" sözü bir insanın qəfil bir xəbər alan zaman və ya gözləmədiyi bir hərəkətlə qarşılaşan zaman keçirdiyi hissləri təsvir etmək üçün işlədilə bilər. Bu hisslər üzərində açıqca ifadə olunmaya bilər, lakin insanın davranışlarında, mimikalarında və ümumi halında əks olunar. Belə ki, “Belə şübhəli və bir az da rəncidəxatir xan durub darvazadan çıxdı” cümləsində xanımın incik və küsülü olduğunu deyil, əsasən daxili bir narahatlıq və ya tərəddüd içində olduğunu, yaşadığı şübhəli vəziyyətin ona təsir etdiyini vurğulayır.
Qısaca, "rəncidəxatir" sözü incimənin, küsülülüyün daha dərin, daha mürəkkəb və daxili bir təzahürünü, ürəkdə və xatirələrdə iz buraxan bir emosional vəziyyəti ifadə edir. Bu, sadəcə səthi bir incimə deyil, daha dərin, uzunmüddətli və emosional bir təsiri bildirir.