Rentgenoqrafiya [rentgen + yun. grapho – yazıram]: Rentgen şüaları vasitəsilə qeyri-şəffaf cisimlərin daxili quruluşunun təsvirinin (şəklinin) alınması üsuludur. Bu üsul, müxtəlif maddələrin rentgen şüalarını fərqli dərəcədə udması prinsipindən istifadə edir. Yüksək enerjili rentgen şüaları qeyri-şəffaf cisimdən keçərkən, cismin sıxlığına və quruluşuna görə müxtəlif dərəcədə zəifləyir və ya saçılır. Bu zəifləmə və saçılma nəticəsində yaranan rentgen şüalarının intensivliyi dəyişir və fotoqrafik plitədə və ya rəqəmli detektorlarda müxtəlif dərəcədə qaranlıq və ya parlaqlıq yaradır. Nəticədə əldə edilən görüntü, cismin daxili quruluşunu əks etdirir.
Rentgenoqrafiya tibbdə (sümük sınıqlarının, daxili orqanların vəziyyətinin müəyyən edilməsi üçün), sənayedə (metalların, qaynaqların və digər materialların daxili qüsurlarının aşkarlanması üçün), arxeologiyada (qədim əşyaların tədqiqi üçün) və digər sahələrdə geniş tətbiq olunur. Müasir rentgenoqrafiya cihazları rəqəmli texnologiyalardan istifadə edir, bu da görüntünün daha yüksək keyfiyyətinə və emalının asanlaşmasına imkan verir. Əldə olunan rentgenoqrammların analizindən həm keyfiyyətli, həm də kəmiyyət məlumatları əldə etmək mümkündür.
Terminin etimologiyasına diqqət yetirsək, rentgen sözü alman fiziki Vilhelm Konrad Rentgenin şərəfinə adlandırılıb və o, bu şüaları ilk kəşf edən şəxsdir. Grafo isə qədim yunan dilindən gəlir və "yazmaq", "təsvir etmək" mənasını verir. Beləliklə, "rentgenoqrafiya" sözü həqiqətən də rentgen şüaları vasitəsilə cismin daxili quruluşunun "yazılmasını", yəni təsvirinin alınmasını bildirir. Bu, sadəcə şəkil çəkməkdən daha çox, cismin daxili strukturunun rentgen şüaları ilə "yazılması" prosesidir.
Cümlədə işlənmə nümunələri:
- Həkim rentgenoqrafiya apararaq sümük sınığını təsdiq etdi.
- Sənaye müəssisələrində rentgenoqrafiya qüsurları aşkarlamaq üçün istifadə olunur.
- Arxeoloqlar qədim əşyaların rentgenoqrafiyası vasitəsilə onların daxili quruluşunu öyrənirlər.
- Rəqəmli rentgenoqrafiya köhnə üsullarla müqayisədə daha yüksək dəqiqlik təmin edir.