Polyarlaşma (fiz.) – elektromaqnit dalğalarının, xüsusilə işığın, titrəyiş istiqamətinin məhdudlaşması hadisəsi. Bu məhdudlaşma, dalğanın yayılma istiqamətinə nəzərən müəyyən bir müstəvi ilə məhdudlaşır. Yəni, dalğa yalnız müəyyən bir istiqamətdə titrəyir. Polarlaşmamış işıqda isə titrəyişlər bütün istiqamətlərdə, yayılma istiqamətinə perpendikulyar müstəvi daxilində baş verir.
Polyarlaşma hadisəsi, işığın transversa (enli) dalğa olması ilə bağlıdır. Çünki yalnız transversa dalğalar polarlaşa bilir. Longitudal (boyuna) dalğaların, məsələn səs dalğalarının, titrəyiş istiqaməti yayılma istiqaməti ilə üst-üstə düşür və buna görə də polarlaşmırlar.
Polyarlaşma müxtəlif üsullarla əldə edilə bilər: məsələn, polarizatorlar vasitəsilə (polaroidlər, Nikol prizmaları), səpələnmə, əks etmə və s. Polarlaşmış işıq, müxtəlif materiallarla qarşılıqlı təsirdə olduqda müxtəlif optik xassələr göstərir. Bu xassə, müxtəlif elmi və texniki tətbiqlərdə, məsələn, stress analizində, mikroskopiyada, günəş eynəklərində və s. geniş istifadə olunur.
Polyarlaşmanın növləri: Linear, dairəvi və elliptik polyarlaşma kimi növləri mövcuddur. Linear polyarlaşmada titrəyişlər bir düz xətt boyunca, dairəvi polyarlaşmada isə titrəyişlər yayılma istiqamətində dairəvi hərəkət edir, elliptik polyarlaşmada isə titrəyişlər elliptik traektoriya üzrə hərəkət edir.
Cümlədə işlənmə nümunələri:
- Günəş eynəklərində istifadə olunan linzalar işığın polyarlaşmasını azaldır.
- Polyarlaşma hadisəsi işığın transversa dalğa olduğunu sübut edir.
- Kristallar işığı polyarlaşdırmaq üçün istifadə oluna bilər.
- Lazer şüaları yüksək dərəcədə polyarlaşmış işıq mənbəyidir.