izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Pərəqulaq sözü Azərbaycan dilində "sallaqqulaq" sözünün sinonimi kimi işlənir və əsasən dialektal xarakter daşıyır. Lüğətlərdə qeyd olunan mənası kifayət qədər qısa və ümumiləşdirilmişdir. Daha dəqiq izah üçün sözün mənşəyini və kontekstual istifadəsini nəzərə almaq lazımdır.

Sözün "pərə-" hissəsi "pər" (qanad, yaxud bəzən məcazi mənada "tez, sürətli") kökündən törəmiş ola bilər. "Qulaq" isə hamımıza məlum olan eşitmə orqanıdır. Beləliklə, pərəqulaq sözünün etimoloji təhlili onun mənasını "tez-tez qulaq asan", "hər şeyə qulaq bərən", "qulaqları hər tərəfə açıq olan", "dinləməyə həvəsli", "dedikoduçu" və ya "yalançı xəbərlərə qulaq asan" kimi izah etməyə imkan verir. Sallaqqulaq sözü ilə sinonimliyinin əsas səbəbi bu mənaların üst-üstə düşməsidir. Hər iki söz də qeybətə, boş söhbətə qulaq asmaq, başqalarının işlərinə qarışmaq kimi mənfi mənaları ifadə edir.

Cümlə içərisində istifadəsinə nümunələr:

  • O, pərəqulaq bir insandır, hər kəsin sözünü eşidir, sonra da hər yerdə yayır. (Bu cümlədə pərəqulaq sözü dedikoduçu mənasında işlənir.)
  • Pərəqulaq olma, öz işinlə məşğul ol! (Bu cümlədə söz başqalarının işlərinə qarışmamağı tövsiyə edir.)
  • Qonşuların pərəqulaq olduğu üçün bütün gizli planlarımız ortaya çıxdı. (Burada pərəqulaq sözü gizli məlumatları eşidib yaymaq mənasında istifadə olunmuşdur.)

Ümumiyyətlə, pərəqulaq sözü məcazi mənada işlənərək, maraqsız və ya mənfi mənaları ifadə edir. Sözün dialektal olması onu yazılı nitqdə az işlənməsinə səbəb olsa da, şifahi nitqdə, xüsusilə də Azərbaycanın müxtəlif bölgələrində geniş yayılmışdır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz