Ölkəşünas sözü, özündə "ölkə" və "şünas" komponentlərini ehtiva edir. "Ölkə" sözünün mənası aydın olsa da ("coğrafi ərazi, dövlət"), "şünas" komponenti daha ətraflı izah tələb edir. "Şünas" fars mənşəli olub, "bilən", "tanıyan", "araşdıran", "öyrənən" mənalarını verir. Beləliklə, ölkəşünas sözü əslində "ölkəni bilən, öyrənən, araşdıran mütəxəssis" mənasını ifadə edir.
Lüğətlərdə sadəcə "ölkəşünaslıq mütəxəssisi" kimi təqdim olunsa da, bu, sözün tam mənasını əhatə etmir. Ölkəşünas, müxtəlif elmlərin (coğrafiya, tarix, siyasi elmlər, iqtisadiyyat, antropologiya, etnologiya və s.) inteqrativ tətbiqi ilə ölkənin fiziki, siyasi, iqtisadi, sosial, mədəni və digər aspektlərini hərtərəfli araşdıran və təhlil edən mütəxəssisdir. Onlar sadəcə faktları yığmır, həm də bu faktlar arasında əlaqələr qurur, ölkənin inkişafını, problemlərini və perspektivlərini kompleks şəkildə təhlil edir.
Ölkəşünasın fəaliyyət sahəsi genişdir: elmi araşdırmalar aparmaq, məqalə və kitablar yazmaq, tədris fəaliyyəti ilə məşğul olmaq, dövlət qurumlarında və beynəlxalq təşkilatlarda çalışmaq, məsləhət xidmətləri göstərmək və s. "Ölkəşünasların qurultayı" ifadəsi də bu mütəxəssislərin bir araya gəlib, təcrübə mübadiləsi aparması, elmi müzakirələr keçirməsi və peşəkar inkişafını təmin etməsi üçün təşkil olunan bir tədbiri ifadə edir.
Qısaca desək, ölkəşünas sadəcə bir mütəxəssis deyil, həm də müxtəlif sahələrdə biliyə malik, ölkənin kompleks təhlilini bacaran, geniş dünyagörüşünə sahib bir alimdir.