Ovşarlama (Ovşarlamaq fellindən törəmiş isim): Süd əldə etmək üçün heyvanın məmələrini xüsusi bir üsulla, yəni ovşarlamaqla sağmaq əməliyyatı. Bu üsul, əsasən əl ilə və müəyyən bir ritm və texnika ilə məmələrin toxumasına təzyiq göstərməklə südün axışını təmin edir. Ovşarlama, məmələrin quruluşunu nəzərə alaraq həssaslıq və bacarıq tələb edir. Səhv texnikanın istifadəsi südün az çıxmasına, məmələrin zədələnməsinə və heyvanın narahat olmasına səbəb ola bilər.
Etimologiya: "Ovşarlamaq" feli, "ovşamaq" fellindən törəmişdir. "Ovşamaq" isə "yumşaq və nazik hərəkətlə əl vurmaq, səthi oxşamaq, incə bir şəkildə sıxmaq" mənalarına malikdir. Beləliklə, "ovşarlamaq" məmələri yumşaq və ritmik şəkildə sıxmaq, beləliklə südü çıxartmaq mənasını verir. Bu sözün kökü türk dillərindəki “ovşamaq” feli ilə bağlıdır və üzərində fiziki təzyiq göstərilərək forma dəyişdirilməsi ilə bağlı mənaları əhatə edir.
İstifadə nümunələri:
- Təcrübəli kəndli qoyunları ovşarlama üsulu ilə ustalıqla sağdı.
- Qoca qadın əlləri ilə inək məmələrini ovşarlayaraq südü qaba axıtdı.
- Ovşarlama texnikası süd məhsuldarlığını artırmağa kömək edir.
- Müasir südçülükdə ovşarlama üsulu daha az tətbiq olunur, əvəzinə mexaniki sağım aparılır.
- Həcər arvadın ovşarlama bacarığı kənddə məşhur idi; o, hamıdan tez və çox süd sağırdı. (Verilmiş nümunənin daha dolğun versiyası)
Qeyd: Ovşarlama üsulu əsasən əl ilə aparılsa da, əl ilə sağımı asanlaşdıran müxtəlif vasitələr də mövcuddur. Ancaq prinsipcə, bu üsul hələ də yumşaq, ritmik və səmərəli təzyiq göstərmək üzərində qurulub.