izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Oxuşma sözü, "oxuşmaq" feilindən törəmiş bir isimdir. Azərbaycan dilinin izahlı lüğətlərində genellikle "bir şeyi əllə incə-incə, zövqlə, məmnuniyyətlə sığallamaq, əzizləmək" mənasında izah olunur. Lakin bu izah, sözün bütün məna çalarlarını tam əhatə etmir.

Daha geniş və dəqiq bir izah verərkən, "oxuşma"nın əsas mənasını "hisslərlə dolu, incə və məhəbbətlə dolu toxunma, sığallayış hərəkəti" kimi təyin edə bilərik. Bu toxunma, mütləq fiziki olmaya da bilər; məsələn, bir əsərin oxucuya təsirini, musiqinin qulağa təsirini ifadə etmək üçün də istifadə oluna bilər. Belə hallarda, "oxuşma" abstrakt bir məna daşıyır.

Oxuşmanın fərqli məna çalarlarını nümunələr vasitəsilə göstərək:

  • Fiziki oxuşma: "Ana, körpəsini məmnuniyyətlə oxuşurdu." (burada oxuşma, fiziki toxunma və sığallayış deməkdir)
  • Metaforik oxuşma: "Şairin şeirləri ruhuma oxuşma kimi təsir etdi." (burada oxuşma, əsərin oxucuya xoş və dərindən təsir etməsini bildirir)
  • Abstrakt oxuşma: "Musiqinin sədaları qulağıma oxuşma kimi gəlirdi." (burada oxuşma, musiqinin xoş və nəfis təsirini ifadə edir)

Etimalogiyasına gəldikdə, "oxuşmaq" feili türkiyə dillərində geniş yayılmış köklərdən biri olan və "incə-incə toxunmaq", "sığallamaq" mənalarını verən kökdən törəmişdir. Bu kök, həmçinin "sevmək", "əzizləmək" kimi mənalar da daşıyır, bu da "oxuşma" sözünün mənasının dərinliyini və çoxcəhətliyini göstərir.

Nəticədə, "oxuşma" sözünün mənasını yalnız fiziki toxunma ilə məhdudlaşdırmaq yanlışdır. Sözün mənası, kontekstdən asılı olaraq, fiziki, metaforik və ya abstrakt ola bilər. Əsas fikir, incəlik, məhəbbət və xoş hisslərlə dolu bir toxunma və təsiri ifadə etməkdir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz