Oxlanma: "Oxlanmaq" felindən törəmiş isimdir. Əsas mənası bir şeyin oxlanılması, yəni ox vasitəsilə yaralanması və ya dəşilərək zədələnməsidir. Bu, həm konkret, həm də məcazi mənada işlənə bilər. Konkret mənada, məsələn, ovçunun oxla vurduğu heyvanın və ya hədəfin oxlanmasına aiddir: "Ovçu heyvanı dəqiq oxladı və yıxdı". "Oxlanma" sözü bu halda fiziki bir zədəni ifadə edir.
Məcazi mənada isə "oxlanma" kəskin, dərin və birdən-birə yaranan mənfi təsir, zərbə və ya sarsıntı mənasında işlənə bilər. Məsələn, "İqtisadiyyatın kəskin oxlanması əhalinin rifahına ciddi təsir göstərdi" cümləsində "oxlanma" iqtisadiyyatdakı birdən-birə və kəskin mənfi dəyişikliyi ifadə edir. Bu mənada "oxlanma" "sarsıntı", "zərbə", "təkan" kimi sözlərlə sinonim ola bilər, lakin oxun dəqiq və güclü təsirinə işarə etməklə daha güclü bir təsiri ifadə edir. Burada "ox"un dəqiq, hədəfə yönəlmiş olması əhəmiyyətlidir.
"Oxlanma" sözünün etimologiyasına nəzər salsaq, kökünün "ox" sözü olduğunu görərik. "Ox" qədim türk dillərindən gələn bir sözdür və əsasən atılan, uçucu bir silahı ifadə edir. Beləliklə, "oxlanma" sözü bu silahın yaratdığı təsiri əks etdirir. Sözün mənası zaman keçdikcə genişlənib və müxtəlif kontekstlərdə istifadə olunmağa başlayıb.
Qeyd edək ki, "oxlanma" sözü elmi ədəbiyyatda nadir hallarda rast gəlinir. Daha çox gündəlik nitqdə, xüsusilə də məcazi mənada istifadə olunur. Sözün düzgün və məna uyğun istifadəsi, həmişəki kimi, cümlənin kontekstindən asılıdır.