Nüktəli sifəti, əsasən, incəlik və dərinlik tələb edən, bilavasitə anlaşılamayan mənaları özündə ehtiva edən ifadələr, fikirlər və ya əsərlər üçün işlədilir. Sözün mənası bir növ "gizli", "əhatəli", "çoxmənalı" və ya "işıq saçan" kimi təsəvvür edilə bilər. Bu, sadəcə, səthi bir mənaya malik olmayan, daha dərindən düşünülməyi və təhlil edilməyi tələb edən ifadələrə aiddir.
Etimoloji baxımdan, "nüktə" sözü ərəb mənşəlidir və "nöqtə" mənasını verir. Lakin "nüktəli" sifəti kimi istifadəsində, "nöqtənin" məcazi mənası ön plana çıxır. Bu məcazi məna "dərinlik", "incəlik", "gizlilik" kimi anlayışları əhatə edir. Beləliklə, "nüktəli" ifadə, bir nöqtəyə bənzər, lakin daha geniş mənalar ehtiva edən, bir çox təfərrüatı və təfsirləri özündə birləşdirən ifadələri təsvir edir.
Misallar:
- Onun şerləri olduqca nüktəli idi; hər sətirin altında gizli bir məna yatırdı.
- Müəllimin nüktəli nitqi tələbələri düşünməyə vadar etdi.
- Rəssamın əsəri nüktəli simvolizmlə doludur; onu tam anlamaq üçün dərin təhlil tələb olunur.
- Bu romanın süjeti olduqca nüktəlidir; bir neçə oxunuş imkanı var.
Göründüyü kimi, "nüktəli" sözü, yalnız mənaların gizliliyinə deyil, həm də bu mənaların zənginliyinə, çoxsaylı təfsirlərə yol açmasına işarə edir. Beləliklə, "nüktəli" ifadəsi sadəcə olaraq "incə mənalı" deyil, eyni zamanda "çoxqatlı mənalı", "dərin mənalı" və ya "çoxşaxəli mənalı" kimi də başa düşülə bilər.