Nöqtəbənöqtə sözü Azərbaycan dilində zərf kimi işlənən bir söz birləşməsidir. Ərəb dilindən "nöqtə" (نقطة - nöqtə, işarə) və Fars dilindən "...bə..." (بə - "bə" - işarə əlavəsi, tamlama əlaməti ) hissələrindən təşkil olunmuşdur. Bu söz birləşməsinin tam mənası "nöqtə-nöqtə, tam olaraq, olduğu kimi" deməkdir. Lüğətlərdə sadəcə "tamamilə, olduğu kimi, eynən" mənaları verilmiş olsa da, daha dəqiq və geniş şəkildə izah etmək mümkündür.
Nöqtəbənöqtə, mətnin və ya danışığın orijinal formasının, heç bir dəyişiklik, əlavə və ya buraxma olmadan, tam və dəqiq şəkildə təkrarlanması deməkdir. Yəni, mənbədən alınmış hər bir detal, hər bir söz, hər bir nöqtələmə işarəsi dəqiqliklə ötürülür. "Kəlməsi-kəlməsinə", "sözbəsöz", "bütün təfərrüatı ilə" ifadələri ilə sinonim sayılsa da, "nöqtəbənöqtə" daha güclü bir təkrarlama mənası verir, hər hansı bir interpretasiya və ya şərhə yer qoymur.
Misallar:
- O, məktubu nöqtəbənöqtə oxudu.
- Şeiri nöqtəbənöqtə əzbərlədi.
- Hökmdarın fərmanını nöqtəbənöqtə tərcümə etmək lazımdır.
- Müəllim tələbələrdən mətnin nöqtəbənöqtə yazılmasını istədi.
Bu cümlələrdə "nöqtəbənöqtə" zərfi, hərəkətin necə icra olunduğunu, yəni tam dəqiqliklə və heç bir dəyişiklik olmadan yerinə yetirildiyini göstərir. Beləliklə, sözün mənası sadəcə "tamamilə, olduğu kimi" ifadəsindən daha çox məlumat verir və konkret bir hərəkətin icra üsulunu əks etdirir.