Tamlama sözü "tamlamaq" fellərindən törəmiş bir isimdir. Azərbaycan dilinin izahlı lüğətlərində sadəcə "tamlamaq" felinin məsdəri kimi qeyd olunsa da, bu izah qısadır və tam deyil. Əslində, "tamlama" sözünün mənasını daha dəqiq anlamaq üçün onun dilçilik baxımından rolunu və istifadə sahələrini nəzərdən keçirmək lazımdır.
Dilçilikdə tamlama, əsasən iki və daha çox sözün bir-birinə məna və qrammatik əlaqəsi ilə yaranmış bir söz birləşməsidir. Bu birləşmədəki sözlər arasında sintaksis əlaqə mövcuddur və birlikdə bir tam məna ifadə edirlər. Tamlama, sadə cümlənin əsas üzvlərindən biri, yəni özündə müstəqil məna saxlamayan və həmişə başqa bir sözlə əlaqədə işlənən söz qrupudur. Məsələn, "göy gödək", "ağ ev", "dəniz sahili", "qəlbləri titrəyən mahnı" ifadələri tamlamadır.
Tamlama növləri müxtəlifdir və onların təsnifatı sözlərin bir-birinə bağlanma üsulundan asılıdır: əsaslanmış tamlama (məs., "dəniz sahili" - "sahili" əsas söz, "dəniz" isə təyin sözü) və əsaslanmamış tamlama (məs., "ağ ev" – burada "ağ" və "ev" sözləri arasında əsas-təyin əlaqəsi qədər bir-birini tamamlama əlaqəsi var). Bundan əlavə, tamlamaların qarışıq və ya mürəkkəb növləri də mövcuddur. Qarışıq tamlamalarda müxtəlif növ əlaqələr bir arada işlənir, mürəkkəb tamlamalarda isə bir neçə söz birləşməsi bir-birinə qoşulur.
Tamlamaların mənası tərkibindəki sözlərin mənalarının cəmindən daha geniş və daha mürəkkəb ola bilər. Məsələn, "dəmir yolu" tamlaması sadəcə "dəmir" və "yol" sözlərinin mənalarını deyil, həm də bu iki anlayışın bir-biri ilə əlaqəsini ifadə edir. Tamlamaların cümlədəki funksiyası da müxtəlifdir: onlar mübtəda, xəbər, tamamlıq, zərflik və s. rolunu oynaya bilər.
Qısacası, "tamlama" sözü sadəcə bir felin məsdəri deyil, Azərbaycan dilinin qrammatikasında mühüm rol oynayan, söz birləşmələrinin xüsusi bir növüdür. Onun təhlili sözlərin məna əlaqələrini və sintaksis quruluşunu daha dərindən anlamağa imkan verir.