Nişastalanma sözü "nişastalanmaq" fellərindən törəmiş bir isimdir. Əsas mənası, bir maddənin, xüsusilə də bitki mənşəli qida məhsullarının nişasta ilə zənginləşməsi və ya nişasta əmələ gətirməsi prosesidir. Bu proses, bitkilərin fotosintez nəticəsində qlükoza istehsal etməsi və bu qlükozanı nişasta şəklində saxlaması ilə əlaqədardır. Beləliklə, nişastalanma bitki fiziologiyasında əsas rol oynayır.
Daha geniş mənada, nişastalanma, bir maddənin səthinin nişasta ilə örtülməsi, ya da nişastanın maddəyə hopması kimi də başa düşülə bilər. Məsələn, paltarların nişastalanması, parça liflərinin nişasta ilə sərtləşdirilməsi prosesidir. Bu mənada, nişastalanma, materiala müəyyən xassələr (məsələn, sərtlik, hamarlıq) vermək məqsədi daşıyır.
Kimya elmində isə nişastalanma, nişastanın əmələ gəlməsi və ya nişasta molekullarının bir-biri ilə və ya digər molekullar ilə qarşılıqlı təsiri ilə əlaqədar reaksiyaları ifadə edə bilər. Bu proseslər, qida sənayesində, toxuculuqda və digər sahələrdə geniş tətbiq olunur.
Sözün mənası kontekstdən asılı olaraq dəyişə bilsə də, əsas mahiyyəti həmişə nişastanın iştirakı və ya əmələ gəlməsi ilə bağlıdır. Məsələn:
- "Buğdanın yetişməsi zamanı nişastalanma prosesi sürətlənir." (Bitki fiziologiyası ilə bağlı)
- "Paltar daha sərt olsun deyə nişastalanma aparıldı." (Toxuculuqla bağlı)
- "Laboratoriya təcrübəsində nişastalanma reaksiyasının sürəti ölçüldü." (Kimya ilə bağlı)
Ümumiyyətlə, "nişastalanma" termini, nişastanın əmələ gəlməsi, iştirakı və ya onunla əlaqədar prosesləri ifadə etmək üçün istifadə olunur və kontekstdən asılı olaraq daha dəqiq məna kəsb edir.