Nəhr (ər. نهر - nahr) sözü Azərbaycan dilinə ərəb dilindən keçmişdir və əsasən "böyük çay, axar su" mənasında işlənir. Lüğətlərdə verilən qısa izah, sözün əhatə etdiyi mənanın tamlığını əks etdirmir. Nəhr, sadəcə olaraq "çay" demək deyil; həcmi, uzunluğu və əhəmiyyəti ilə fərqlənən, geniş, güclü axarlı su kütləsini ifadə edir. "Çay" sözündən fərqli olaraq, "nəhr" daha möhtəşəm, daha geniş miqyaslı bir su axını təsəvvürünü yaradır. Bəzən poetik üslubda, təsirli təsvirlər yaratmaq üçün, adi çaylar üçün belə "nəhr" sözü işlədilə bilər, lakin bu, sözün əsl mənasını dəyişmir – "nəhr" həmişə geniş və əzəmətli bir su kütləsinin təəssüratını oyadır.
Misal olaraq, verilən misralarda ("Yenə Kür nəhri öpər" və "Kür nəhrini") Kür çayının böyüklüyü, gücü və təbiət əzəmətini vurğulamaq üçün "nəhr" sözü seçilmişdir. Sadəcə "Kür çayını" demək, eyni təsiri yaratmazdı. "Nəhr" sözü, şairin Kür çayına bəslədiyi ehtiramı, hətta müəyyən dərəcədə ehtişamı da ifadə edir.
"Nəhr" sözü yalnız coğrafi adlarda deyil, məcazi mənada da işlənə bilər. Məsələn, "həyat nəhri", "mərifət nəhri" kimi ifadələrdə "nəhr" davamlılıq, güc və inkişafı simvolizə edən bir metafora kimi çıxış edir. Bu mənada "nəhr", "çay" sözü ilə əvəz oluna bilməz.
Qısaca, "nəhr" sözü "çay" sözünün daha möhtəşəm, daha poetik və bəzən də daha metaforik bir sinonimidir. Onun istifadəsi kontekstdən və ifadə olunan məzmundan asılı olaraq dəqiq məna çalarlarını ortaya qoyur.