izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Narodovolçuluq (rus. народничество-dan) termini XIX əsrin ikinci yarısında Rusiyada yaranmış və geniş yayılmış ictimai-siyasi hərəkata aiddir. Sadəcə "xalqçıların hərəkatı" kimi tərcümə edilməkdən daha geniş bir mənaya malikdir. O, özündə kəndlilərə arxalanmaq, onların sosial-iqtisadi vəziyyətinin yaxşılaşdırılması üçün mübarizə aparmaq, çar hökumətinin mütləqiyyət sistemini devirmək kimi bir sıra ideologiyaları və fəaliyyət formalarını ehtiva edirdi.

Narodovolçuluq, əsasən ziyalıların kəndlilərə olan romantikləşdirilmiş baxışına əsaslanırdı. Bu ziyalılar kəndi "sağlam və təmiz" bir cəmiyyət nümunəsi olaraq görürdülər və hesab edirdilər ki, Rusiyanın inkişafı üçün mütləqiyyətin devrilməsi və kəndli icmasının gücləndirilməsi vacibdir. Hərəkatın fəlsəfi əsasını populist ideyalar təşkil edirdi, yəni xalqın öz qüvvəsinə arxalanması, xalqın özünüidarəetmə qabiliyyətinə inanmaq və onların siyasi həyatda aktiv iştirakını təşviq etmək.

Narodovolçuluq hərəkatı daxilində müxtəlif qruplar və cərəyanlar mövcud idi. Bəziləri daha çox qanunsuz yollarla mübarizə aparmağı, mütləqiyyət sistemini zorakı üsullarla devirməyi üstün tuturdular ("Narodnaya Volya" təşkilatı bunun bariz nümunəsidir). Digərləri isə daha sülhsevər yollarla, maarifləndirmə və təbliğat vasitəsilə kəndlilərin siyasi şüurunun artırılmasına çalışırdılar.

“Narodnaya Volya” ("Xalqın İradəsi") təşkilatı narodovolçuluq hərəkatının ən radikal qanadını təmsil edirdi və çar II Aleksandrın sui-qəsdini həyata keçirməyə cəhd etmişdir. Bu hadisə narodovolçuluq hərəkatının tarixində mühüm rol oynamış və hərəkatın gələcək fəaliyyətinə böyük təsir göstərmişdir. Lakin, bu radikal qrupun fəaliyyətinin uğursuzluğu hərəkatın ümumi zəifləməsinə səbəb oldu.

Beləliklə, narodovolçuluq sadəcə bir siyasi hərəkat deyil, XIX əsr Rusiyasının sosial-iqtisadi və siyasi həyatını dərin şəkildə təsir etmiş mürəkkəb bir ictimai hadisədir. O, özündə müxtəlif ideologiyaları, siyasi yanaşmaları və fəaliyyət üsullarını birləşdirirdi və Rusiyanın gələcək tarixinin formalaşmasında mühüm rol oynamışdır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz