Naxünəkçi sözü Azərbaycan dilində, əsasən məsəllərdə işlənən, konkret bir peşəni və ya sosial qrupu deyil, daha çox bir xarakter tipini ifadə edən bir termindir. Lüğətlərdə "naxünək vurmağı adət etmiş adam" kimi sadə bir izahı olsa da, mənası daha geniş və çoxşaxəlidir. "Naxünəkçi" sözü, "naxünək" sözündən törəmədir və həm fiziki, həm də məcazi mənada istifadə edilə bilər.
Mənşəcə, "naxünək" sözü qədim türk dillərindən gəlir və "gizli, səssizcə, yüngülcə vurmaq, oğurlamaq" mənalarını ehtiva edir. Beləliklə, "naxünəkçi" sözü, gizlicə, qanunsuz yolla başqalarının əmlakını ələ keçirməyi adət edən, fırıldaqçı, hiyləgər, yalançı, dələduz bir insanı təsvir edir. Bu insan həm də ağıllı, hiyləgər, öz məqsədlərinə çatmaq üçün hər üsuldan istifadə edən biri kimi qələmə verilir.
Məcazi mənada isə "naxünəkçi" sözü, işlərini gizlicə, səssizcə həll edən, özünü göstərməyən, amma öz məqsədlərinə çatan insanı da ifadə edə bilər. Məsələn, "O, bir naxünəkçi kimi, öz işini səssizcə həll etdi" cümləsində, insanın bacarıqlı, sürətli və səmərəli olması vurğulanır. Ancaq bu mənada mənfi bir konotasiya daşımır.
"Naxünəkçinin cibi gen olar" məsəli isə, naxünəkçinin qazancının çox, amma qazanc yolunun qanunsuz olduğunu vurğulayır. Bu məsəl, insanları qanunsuz yollarla varlanmaqdan çəkindirmək üçün işlədilir.
Yekun olaraq, "naxünəkçi" sözü çoxmənalıdır və kontekstdən asılı olaraq müxtəlif mənalarda istifadə oluna bilər. Əsasən mənfi bir konotasiya daşısa da, bəzi hallarda müsbət mənada da işlənə bilər. Onun əsas xüsusiyyəti isə, gizlilik, hiyləgərlik və bacarıqlılıqdır.