izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Naftol [yun. naphtha – neft və lat. ol(eum) – yağ] Naftalinin hidroksil (–OH) qrupunun bir və ya iki atomuna birləşməsi nəticəsində əmələ gələn aromatik alkohollardan ibarət bir qrup üzvi birləşmənin ümumi adıdır. Adından da göründüyü kimi, naftaldan törəmədir və kimyəvi quruluşuna görə iki əsas izomerə malikdir: α-naftol və β-naftol. Hər iki izomer də rəngsiz və ya açıq rəngli kristallar şəklində olur və xarakterik iyə malikdir. Naftalların əsasən neftdən alınan naftalinin kimyəvi emalı nəticəsində əldə edilir.

α-naftol və β-naftol bir-birindən hidroksil qrupunun naftalin halqasında tutduğu mövqeyə görə fərqlənir. Bu mövqenin fərqli olması onların kimyəvi və fiziki xüsusiyyətlərində, həmçinin tətbiq sahələrində müəyyən fərqlərə səbəb olur. Hər iki izomer də müxtəlif sənaye sahələrində geniş istifadə olunur, xüsusilə də boya istehsalında əsas xammal kimi. Əlavə olaraq, onlar həmçinin dərman preparatlarının, qoruyucu maddələrin, antioksidanların və digər kimyəvi birləşmələrin istehsalında da tətbiq olunurlar.

Naftolların tətbiqi geniş spektrə malikdir: Boya sənayesində azo boyalarının və digər rəngləyici maddələrin sintezində; dərmansazlıqda müxtəlif preparatların hazırlanmasında; plastiklərin, rezinlərin və digər polimer materialların istehsalında; kənd təsərrüfatında pestisidlərin və herbisidlərin tərkib hissəsi kimi; qida sənayesində (məhdud miqdarda) qoruyucu maddə kimi və s. Lakin, naftolların bəzi törəmələri toksik ola bilər, buna görə də onlarla işləyərkən təhlükəsizlik tədbirlərinə əməl edilməsi vacibdir. Bununla yanaşı, naftolların ekoloji təsirləri də araşdırılmalı və nəzarət altına alınmalıdır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz