Mikroelementlər [mikro… və lat. elementum] – Bitki və heyvan orqanizmlərinin normal həyat fəaliyyəti üçün zəruri olan, lakin çox az miqdarda (ümumi kütlənin yüzdə, mində biri və ya on mində biri qədər) tələb olunan kimyəvi elementlərdir. Bu elementlər, makroelementlərdən fərqli olaraq, orqanizmdə böyük miqdarda deyil, iz miqdarında rast gəlinir, amma onların olmaması və ya çatışmazlığı ciddi fizioloji pozuntulara və xəstəliklərə səbəb ola bilər. Mikroelementlərin əksəriyyəti metallardır (məsələn, dəmir, mis, sink, manqan, kobalt, molibden, yod, selen və s.), lakin bəzi qeyri-metal elementlər də (məsələn, flor) bu qrupa aiddir.
Mikroelementlərin bioloji əhəmiyyəti çox böyükdür. Onlar müxtəlif fermentlərin, vitaminlərin və hormonların tərkibinə daxil olaraq, maddələr mübadiləsinin, böyümənin və inkişafın tənzimlənməsində iştirak edirlər. Məsələn, dəmir qanın tərkibindəki hemoglobinin əsas komponenti olaraq oksigenin daşınmasında, yod tiroid hormonlarının istehsalında, sink isə çoxlu sayda fermentlərin aktivliyinin tənzimlənməsində mühüm rol oynayır. Mikroelementlərin çatışmazlığı anemiya, qalxanabənzər vəzi xəstəlikləri, immun çatışmazlığı, böyümə geriliyi və digər ciddi sağlamlıq problemlərinə səbəb ola bilər.
Mikroelementlərin bitkilər üçün əhəmiyyəti də böyükdür. Onlar bitkinin böyüməsi, inkişafı və məhsuldarlığı üçün vacibdir. Bitkilərdə mikroelementlərin çatışmazlığı xloroz, nekroz və digər patoloji dəyişikliklərə səbəb olur. Buna görə də, kənd təsərrüfatında torpağın mikroelementlərlə zənginləşdirilməsi mühüm əhəmiyyət kəsb edir.
Terminin etimologiyası: "Mikroelement" termini "mikro" (yunanca μικρός - mikrós - kiçik) və "element" (latınca elementum - element, əsas maddə) sözlərinin birləşməsindən əmələ gəlmişdir. Bu termin, orqanizmlər üçün zəruri olan, lakin çox az miqdarda tələb olunan kimyəvi elementləri ifadə edir.
Cümlədə işlənmə nümunələri:
- Sağlam qidalanma üçün mikroelementlərin qəbulu vacibdir.
- Torpaqda mikroelementlərin çatışmazlığı bitkilərin məhsuldarlığını azaldır.
- Tədqiqatçılar yeni mikroelementlərin kəşfini elan etdilər.
- Həkim mikroelement çatışmazlığı diaqnozu qoydu.