izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Mərgmüşlü (sif.) – tərkibində mərgmüş olan. Bu termin, əsasən, mineralların tərkibini təsvir edərkən işlədilir və konkret olaraq, həmin mineralın tərkibində mərgümüşün (arsenin) kimyəvi birləşmə şəklində mövcudluğunu bildirir. Mərgümüşün tərkibdəki miqdarı və kimyəvi birləşmə forması dəyişkən ola bilər. Ona görə də “mərgmüşlü” ifadəsi keyfiyyət göstəricisi kimi qəbul edilməlidir; konkret faiz nisbətini və ya kimyəvi formulunu bildirmir. Belə ki, "mərgmüşlü kolçedan" deyərkən, tərkibində müəyyən miqdarda mərgümüş (arsen) olan kolçedan (pirit) növündən söhbət gedir.

Misal üçün, "Culfa şəhərində çıxan mərgmüşlü Darıdağ suyunun müalicə əhəmiyyəti vardır" cümləsində, Darıdağ suyunun tərkibində mərgümüşün həll olmuş və ya digər birləşmələr şəklində mövcud olduğu nəzərdə tutulur. Bu halda, mərgümüşün suyun müalicəvi xüsusiyyətlərinə təsiri vurğulanır. Ancaq bu ifadə, suyun mərgümüş konsentrasiyasının dəqiq miqdarını göstərmir. Müalicəvi xüsusiyyətlərin mahiyyəti və effektivliyi mərgümüşün miqdarından və digər kimyəvi komponentlərlə qarşılıqlı əlaqəsindən asılıdır.

Terminin etimologiyasına gəldikdə isə, “mərgmüşlü” sözü “mərgümüş” (arsen) sözündən törəmişdir. “Mərgümüş” sözünün etimologiyası Fars dilindən gəlməsi ehtimalı daha yüksəkdir. Fars dilindəki müvafiq sözün dəqiq kökü və mənası əlavə araşdırmalar tələb edir.

Qeyd etmək lazımdır ki, “mərgmüşlü” termininin istifadəsi, əsasən, geoloji və mineral təsvirlərində rast gəlinir. Kimya elmində daha dəqiq və konkret kimyəvi terminlər və formulalar istifadə olunur.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz