Məliküş-şüəra (ərəbcə مَلِكُ الشُّعَرَاءَ - Malik al-šuʿarāʾ) sözü farscadan Azərbaycan dilinə keçmişdir. Əslində iki sözün birləşməsindən ibarətdir: məlik (ملك) - hökmdar, padşah, sultan və şüəra (شُعَرَاء) - şairlər (çoğul). Beləliklə, sözün həqiqi mənası "şairlərin hökmdarı", "şairlərin padşahı" deməkdir.
Tarixən, "Məliküş-şüəra" adı müəyyən bir hökmdar (şah, sultan və s.) tərəfindən öz dövrünün ən bacarıqlı, ən tanınmış, ən nüfuzlu şairinə verilən fəxri bir ünvan olub. Bu, sadəcə olaraq "görkəmli saray şairi" olmaqdan daha mürəkkəb bir məna daşıyırdı. Hökmdarın məhz həmin şairə bu adı verməsi onun ədəbiyyata olan dəyər verməsini, həmin şairin əsərlərinə yüksək qiymət verməsini və onu digər şairlər arasında birinci yerə qoymasını göstərirdi.
Bu ünvanın sahibinə müəyyən imtiyazlar, maddi və mənəvi dəstək verilirdi. Həmçinin, Məliküş-şüəra adı daşıyan şair, öz dövrünün ədəbi həyatında lider rolunu oynayırdı, ədəbi məclislərə rəhbərlik edir, şairlərin yaradıcılığını qiymətləndirir və onlara tövsiyələr verirdi. Yəni, "Məliküş-şüəra" sadəcə fəxri ad deyildi, həm də müəyyən bir ictimai və ədəbi vəzifəni özündə əks etdirirdi.
Müxtəlif cümlələrdə necə işləndiyinə dair nümunələr: