izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Məhal sözü Azərbaycan dilinin klassik ədəbiyyatında geniş istifadə olunmuş bir termindir. Müasir Azərbaycan dilində "mahal" sözünün ikinci mənası kimi qeydə alınsa da, klassik ədəbiyyatda daha zəngin və çoxşaxəli bir mənaya malikdir. Sadəcə "qərəz" kimi tərcümə etmək onun dərin mənasını tam əks etdirmir.

Məhal, əsasən, bir şeyin mümkün olmaması, baş verməməsi, həyata keçirilməsinin çətinliyi və ya qeyri-mümkünlüyü, bəzən də arzunun yerinə yetməməsi mənasında işlənir. Füzuli misalında olduğu kimi, "məhaldır ol həm, sən olacaq qatil" ifadəsində, sevgilisinin qatili olmağın qeyri-mümkünlüyü, özünə zidd bir hərəkət olması vurğulanır. Bu, sadəcə bir "qərəz"dən daha çox, mənəvi bir qadağanı, əxlaqi bir maneəni ifadə edir.

Məhalın mənasına daxil olan hisslər arasında imkansızlıq, qeyri-reallıq, acı həqiqət, ümidsizliyin qəbul edilməsi kimi duyğular yer alır. Sözün kökünə baxdıqda, dərin bir məyusluq və ya mümkün olmayan bir vəziyyətin dərk edilməsi hissini daha aydın görürük. Sadəcə bir "qərəz" deyil, bu, ümidin sönməsi, istəyin əlçatmazlığı ilə əlaqəli daxili bir çətinlikdir.

Beləliklə, "məhal" sözü, klassik ədəbiyyat kontekstində "qərəz"dən daha geniş və mürəkkəb bir mənaya malikdir. O, sadəcə bir maneəni deyil, həm də bu maneə ilə bağlı dərin hissləri, psixoloji vəziyyəti ifadə edir. Füzuli şeirində olduğu kimi, bu sözün ifadə etdiyi məyusluq və imkansızlığın dərinliyini anlamaq üçün sözün tarixi və ədəbi kontekstini nəzərə almaq lazımdır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz