Mason (fr. maçon – inşaatçı, hörgücü) termini, XVIII əsrin əvvəllərində Fransada yaranmış, gizli cəmiyyət xüsusiyyətləri daşıyan və geniş yayılmış dini-fəlsəfi-etnik hərəkat olan Masonluq hərəkatının üzvlərini ifadə edir. Sadəcə "üzv" sözü ilə məhdudlaşmaq, masonluğun mürəkkəb təbiətini tam əks etdirmir.
Masonlar, öz adlarından da göründüyü kimi, əvvəlcə orta əsrlər hörgüçülərinin sənətkarlıq təşkilatlarından ilhamlanmış, lakin zaman keçdikcə daha mürəkkəb bir ideoloji və ritual strukturu qazanmışdırlar. Onların fəaliyyətləri simvolizm, gizlilik, qardaşlıq, mənəvi kamilliyə çatma və insanlığın yaxşılaşdırılması kimi əsas prinsiplər ətrafında formalaşırdı.
Masonluq hərəkatı, əsasən, rasionalizm və maarifçiliyin təsiri altında inkişaf etmiş, dini tolerantlıq, azad düşüncə və insan hüquqlarının müdafiəsi kimi idealları ön plana çəkmişdir. Lakin hərəkatın gizli təbiəti və rəmzlərin çoxluğu həm də müxtəlif fərziyyələrə və şayiələrə yol açmış, masonların dini və siyasi məqsədlər güddüyü haqqında müxtəlif fikirlər səsləndirilmişdir.
Tarix boyu masonluq, dünyanın bir çox yerində, o cümlədən Azərbaycanda da təsirli olmuşdur. Müxtəlif tarixi şəxsiyyətlərin mason olması, hərəkatın siyasi və ictimai həyatda oynadığı rolu daha da maraqlı edir. Masonluğun təsiri bugünədək davam edir və hələ də araşdırılan və müzakirə olunan bir mövzudur.