Masabəyilik sözü, Azərbaycan dilinin izahlı lüğətlərində sadəcə "Masabəyinin işi, vəzifəsi; tamadalıq" kimi izah olunsa da, daha geniş və dəqiq bir şəkildə təhlil edilməyə ehtiyac duyur. Çünki "Masabəyi"nin özünün də müxtəlif mənaları və kontekstlərdə istifadə formaları mövcuddur.
Əvvəlcə, "Masabəyi"nin özünün mənasına nəzər salaq. Tarixi mənbələrə əsasən, "Masabəyi" adətən, bir qəbilənin, tayfanın və ya böyük bir ailənin başçısı, rəhbəri və ya hökmdarı deməkdir. Həmçinin, bəzi hallarda "Masabəyi" sözü, müəyyən bir ərazinin, torpağın idarəçisi kimi də istifadə olunmuşdur. Beləliklə, "Masabəyilik" sözü, bu rəhbərin, idarəçinin vəzifələrini, səlahiyyətlərini və məsuliyyətlərini əhatə edir.
Lüğətlərdə göstərilən "tamadalıq" mənası, "Masabəyilik"in daha dar bir tərəfini əks etdirir. Çünki bir "Masabəyi", sadəcə qonaqlığa tamadalıq etməklə kifayətlənmirdi. Onun vəzifələrinə, ərazinin idarə edilməsi, ədalətin təmin edilməsi, xalqın müdafiəsi, vergilərin toplanması, ictimai qaydaların tətbiqi və s. kimi geniş bir spektr daxil idi.
Beləliklə, "Masabəyilik" sözü, tarixi bir kontekstdə, güclü bir sosial-siyasi və inzibati vəzifəni ifadə edir. Bu, sadəcə bir qonaqlıq təşkili deyil, bir ictimai qurumun rəhbərliyi və idarə olunması ilə bağlı bütün məsuliyyətləri özündə birləşdirən bir sistemdir. "Tamadalıq" isə "Masabəyilik"in funksiyalarından yalnız biridir və tam mənasını əks etdirmir.
Qısacası, "Masabəyilik" sözü, tarixi kontekstini nəzərə alaraq, bir qəbilə və ya ərazinin rəhbəri olan Masabəyinin hərtərəfli vəzifə və səlahiyyətlərini, ictimai həyatdakı rolunu ifadə edən daha geniş və mürəkkəb bir anlayışdır.