Madmazel [fr. mademoiselle] – Fransız mənşəli bir söz olub, Azərbaycan dilində əsasən ədəbiyyatda və tarixi kontekstlərda rast gəlinir. Tarixən, Fransada, XIX əsrin sonları və XX əsrin əvvəllərində, həmçinin Rusiya və Avropanın digər bəzi ölkələrində evli olmayan qadınlara, xüsusilə də yüksək sinifə mənsub gənc qız və ya xanım lar üçün rəsmi və hörmətli bir ünvan olaraq istifadə olunurdu.
Fransız dilindəki “mademoiselle” sözü “ma dame” (xanım) sözündən törəmişdir və əslində “kiçik xanım” mənasını verir. Bu, "made" (mənim) və "demoiselle" (gənc xanım) sözlərinin birləşməsindən yaranmışdır. Beləliklə, “madmazel” sadəcə olaraq “qız” və ya “xanımlar” demək deyil, eyni zamanda, onların sosial statusuna və ailə vəziyyətinə işarə edirdi.
1917-ci il Rusiya inqilabından sonra və XX əsrin ikinci yarısından etibarən “madmazel” ünvanı getdikcə az istifadə olunmağa başlamış və müasir Fransız dilində əsasən köhnəlmiş bir söz hesab edilir. Müasir Fransız dilində evli olmayan qadınlar üçün “madame” və ya sadəcə “vous” (siz) ünvanından istifadə olunur. Ancaq ədəbiyyatda və tarixi kontekstlərda “madmazel” sözü hələ də öz əhəmiyyətini qoruyub saxlayır və keçmişin zərifliyini və incəliyini əks etdirir.
Qeyd edək ki, “madmazel” sözünün istifadəsi zaman və məkana görə dəyişə bilirdi. Məsələn, bəzi regionlarda və ya sosial qruplar arasında “madmazel” ünvanı daha geniş istifadə olunurdu, bəzilərində isə daha çox rəsmiyyət tələb edirdi. Beləliklə, “madmazel” sözü sadəcə bir ünvan deyil, həm də tarixi, sosial və mədəni kontekstin özünəməxsus əlamətidir.