Quşbaz sözü, əsasən, quşları sevən, onlarla maraqlanan və onları saxlamaqla məşğul olan şəxsi ifadə edir. Lüğətlərdəki "quşları, quş saxlamağı sevən adam; göyərçin saxlayan adam" tərifi, quşbazın əsas mahiyyətini əks etdirir, lakin onun fəaliyyət dairəsini tam əhatə etmir.
Tarixən quşbazlıq sadəcə hobbi deyil, həm də müəyyən bacarıq və biliklər tələb edən bir sənət olub. Quşların növlərini tanımaq, onların xüsusiyyətlərini bilmək, qidalanma, sağlamlıq və yetişdirmə üsullarına yiyələnmək quşbazın əsas vəzifələri sırasındadır. Bəzi hallarda isə quşbazlıq, məsələn, göyərçin yarışlarında olduğu kimi, rəqabət və iddialılığı özündə əks etdirən bir fəaliyyətə çevrilir.
Quşbazlar arasında müxtəlif yanaşmalar mövcuddur. Bəziləri nadir və ekzotik quş növlərini toplamağa çalışırlar, bəziləri isə müəyyən bir növə, məsələn, göyərçinə, toxuma və yetişdirməyə fokuslanırlar. Hər bir quşbazın özünəməxsus üslubu və maraq dairəsi var. Bəzi quşbazlar quşları yalnız gözəllik və estetika üçün saxlayarkən, digərləri onların davranışlarını öyrənməyə və təbiətlərini daha yaxşı başa düşməyə çalışırlar.
Müasir dövrdə quşbazlıq, əvvəlki dövrlərdən fərqli olaraq, daha geniş auditoriyaya yayılıb və ətraf mühitin qorunması ilə əlaqəli məsələlərə daha çox diqqət yetirilir. Məsuliyyətli quşbazlıq, quşların sağlamlığına və rifahına önəm vermək, onların qanunsuz ovundan və ticarətindən qorunması ilə bağlı fəaliyyətlərdə iştirak etməyi özündə ehtiva edir.
Beləliklə, quşbaz sadəcə quş saxlayan bir adam deyil, həm də təbiətə, heyvanlara olan sevgisini, biliyini və bacarığını birləşdirən, bu sahədə özünəməxsus yeri olan bir şəxsdir.