Qoltuqçu sözü, Azərbaycan dilinin köhnə lüğətlərində rast gələn maraqlı bir termindir. Müasir dövrdə istifadə olunmasa da, keçmişdə xüsusi bir ticarət fəaliyyətini ifadə edirdi. Sadəcə “qoltuğunda parça və başqa şeylər gəzdirib satan adam” kimi tərif edilməkdən daha çox şey ifadə edir.
Qoltuqçu, dəqiq bir mağazası və ya sabit bir satış yeri olmayan, əşyalarını qoltuq altında, yəni mobil şəkildə satan bir tacir idi. Bu, həm səyyar ticarətin, həm də kiçik miqyaslı təsərrüfatların əhəmiyyət kəsb etdiyi bir dövrün əksidir. Satdığı əşyalar xırdavatdan tutmuş, daha dəyərli parça və qumaşlara qədər müxtəliflik göstərə bilərdi. Beləcə, qoltuqçu sadəcə bir satıcı deyil, həm də malların bir növ "səyyar təchizatçısı" idi.
Verilən misalda olduğu kimi, "Qoltuqçu malları açıb tökdü, gözəl firəng və İstanbul qumaşları şairi heyrətə saldı" cümləsi, qoltuqçunun satdığı malların keyfiyyətinin və çeşidinə əhəmiyyətli olduğunu vurğulayır. Bu, onların adi bir satıcıdan fərqləndirilməsini və müştərilərin diqqətini cəlb etmə qabiliyyətini göstərir. "Firəng" və "İstanbul qumaşları" ifadələri isə o dövrün dəbdə olan, xüsusilə də yüksək təbəqələr tərəfindən arzu olunan malların qoltuqçular tərəfindən satışa çıxarıldığını bildirir.
Beləliklə, qoltuqçu sözü, keçmişin ticarət həyatının canlı bir təsviri olmaqla yanaşı, mobil ticarətin və kiçik miqyaslı sahibkarlığın tarixinə dair dəyərli bir məlumatdır. Bu sözün mənasını anlamaq, keçmişin iqtisadi və sosial həyatı haqqında daha dərin bir anlayış əldə etməyə imkan verir.