Qıjıltılı sifəti, əsasən suyun axışı ilə bağlı olaraq, sürətli və səsli axını ifadə edir. Sadəcə "iti axan" deyilməkdən daha çox, bu söz suyun sürətinə əlavə olaraq, həmin axışdan yaranan xarakterik səsi də vurğulayır. "Qıjıltı", suyun sərt səthlərlə toqquşması, daşların arasında sıxışması və ya dar məkanlardan keçməsi nəticəsində yaranan xas bir səsdir. Beləliklə, "qıjıltılı" sözü həm suyun sürətini, həm də bu sürətdən doğan xüsusi səs-küyünü əks etdirir.
Misal olaraq verilən cümlədəki "qəhrəman... aşağılarda, çox dərinlərdə axan qıjıltılı çaya baxırdı" ifadəsi, çayın yalnız sürətli deyil, həm də səsli axdığını, yəni qıjıltı ilə axdığını təsvir edir. Bu, oxucuda çayın gücünü, dərinliyini və təbiətinin vəhşiliyini daha aydın şəkildə canlandırmağa kömək edir. "Qıjıltılı" sözünün işlədilməsi sadəcə "sürətli çay" ifadəsindən daha çox hissi təsir yaradır və təsvirə daha çox poetiklik qatır.
Qıjıltılı sözü, yalnız su axını üçün deyil, həmçinin digər sürətli və səsli hərəkətləri təsvir etmək üçün də metaforik mənada işlədilə bilər. Məsələn, "qıjıltılı danışıq", "qıjıltılı həyat" kimi ifadələr sürətli və intensivliyi vurğulamaq üçün istifadə oluna bilər. Lakin bu istifadə daha az yayılmışdır və əsas mənası hələ də suyun sürətli və səsli axınıdır.