Qəlpələndirmək, kökü qəlpə olan bir felldir və əsasən "qəlpəyə salmaq, parçalamaq, dağıtmaq, sındırmaq" mənalarını ifadə edir. Sadəcə fiziki bir əşyanın parçalanması deyil, daha geniş mənada bir quruluşun, sistemin və ya hətta mənəvi bir bütövlüyün dağıdılmasını, sarsıdırılmasını da ifadə edə bilər.
Məsələn, bir qayanı qəlpələndirmək, onu kiçik parçalara ayırmaq deməkdir. Ancaq daha məcazi mənada, bir insanın ruhi vəziyyətini, cəmiyyətin sosial quruluşunu və ya bir nəzəriyyənin əsasını qəlpələndirmək, onları zəiflətmək, etibarsız hala salmaq və ya tamamilə dağıtmaq demək olar. Belə hallarda, qəlpələndirmək sözü güclü bir təsir gücünə malikdir və nəticənin dağıdıcı olduğunu vurğulayır.
Qəlpələndirmə prosesi, tez-tez qəfil və gözlənilməz bir şəkildə baş verə bilər. Bir partlayış nəticəsində bir binanın qəlpələnməsi kimi. Və ya tədricən, uzun müddət davam edən proseslərin nəticəsi kimi də baş verə bilər. Məsələn, uzun sürən quraqlığın bir torpağın məhsuldarlığını qəlpələndirməsi kimi. Beləliklə, qəlpələndirmə həm fiziki, həm də mənəvi, həm ani, həm də tədricən baş verə bilən bir prosesi ifadə edir.
Sözün kökü olan "qəlpə" sözünün özü də bir çox mənaya malikdir; daş parçası, qırıntı, qırıq hissə və s. Bu mənaların hamısı qəlpələndirmək felinin dərin və çoxşaxəli mənasını daha yaxşı anlamağa kömək edir. Beləliklə, qəlpələndirmək sadəcə bir əşyanı sındırmaq deyil, daha geniş mənada, möhkəm bir bütövlüyü dağıtmaq, parçalaymaq, sarsıtmaq və ya zəiflətmək deməkdir.