Qəliblətmə (qəliblətmək felindən törəmiş isim) bir şeyə, prosesə və ya hadisəyə müəyyən bir forma və ya struktur vermək, onu əvvəlcədən müəyyən olunmuş standartlara uyğunlaşdırmaq deməkdir. Bu, sadəcə fiziki bir forma vermək mənasını daşıya bilər, məsələn, ərinmiş metalı qəlibə töküb soyudub forma vermək. Lakin qəliblətmə anlayışı daha geniş mənada da işlənir. Bir çox sahədə, texnologiya, təhsil, ictimai həyatda və s. istifadə olunur.
Texniki mənada, qəliblətmə bir məhsulun istehsalında, müəyyən ölçülərə və formalara sahib detalların hazırlanması üçün istifadə olunan bir texnologiya prosesini bildirir. Məsələn, avtomobil hissələrinin, elektron cihazların komponentlərinin, hətta qida məhsullarının istehsalında qəliblətmə əsas texnologiyalardan biridir. Bu proses, dəqiqlik tələb edir və müasir texnologiyalar vasitəsilə yüksək səviyyədə avtomatlaşdırıla bilir.
Daha geniş mənada isə qəliblətmə, fikirləri, davranışları, hətta insanları müəyyən bir şəkildə formalaşdırmaq, standartlaşdırmaq mənasında işlənir. Məsələn, təhsil sisteminin şagirdləri müəyyən bir şəkildə tərbiyə etməsi, ictimai normların insan davranışlarını qəlibləməsi və ya siyasi ideologiyaların insan düşüncəsini qəlibləməsi bu mənanı əks etdirir. Bu mənada qəliblətmə, həm müsbət, həm də mənfi mənalarda istifadə oluna bilər. Müsbət mənada, insanın özünüinkişaf etdirməsi, bacarıqlarının inkişaf etdirilməsi üçün yönəldici bir vasitə kimi qəbul edilə bilər. Mənfi mənada isə, fərdin azadlığının məhdudlaşdırılması, özünəməxsusluğunun söndürülməsi kimi başa düşülə bilər.
Beləliklə, qəliblətmənin mənası kontekstdən asılı olaraq dəyişir. Lakin əsas mahiyyəti müəyyən bir forma, struktur və ya standart yaratmaq, bir şeyə müəyyən bir şəkildə forma verməkdir.