Qələviləşdirmə, "qələviləşdirmək" fellərinin isim formasından əmələ gəlmiş bir termindir və bir maddənin qələvi xassələrə sahib olmasını və ya qələviliyin artmasını bildirir. Yəni, bir sistemin, məhlulun və ya mühitin pH səviyyəsinin artaraq qələvi bölgəyə doğru yerdəyişməsini ifadə edir. Bu proses kimyəvi reaksiyalar, əlavə edilən qələvi maddələr və ya digər amillər nəticəsində baş verə bilər.
Qələviləşdirmə, müxtəlif sahələrdə əhəmiyyətli rol oynayır. Məsələn, kənd təsərrüfatında torpağın qələviləşdirilməsi bitkilərin qida maddələrini daha yaxşı mənimsəməsinə kömək edə bilər. Sənayedə isə, müəyyən kimyəvi proseslərin sürətləndirilməsi və ya nəzarət edilməsi üçün istifadə oluna bilər. Tibbdə qanın pH səviyyəsinin qələviləşdirilməsi bəzi xəstəliklərin müalicəsində əhəmiyyətli ola bilər, lakin bu proses həmişə həkim nəzarəti altında aparılmalıdır, çünki qanın pH səviyyəsinin həddindən artıq dəyişməsi ciddi problemlərə səbəb ola bilər.
Qələviləşdirmə prosesi, qələvi maddələrin (məsələn, natrium hidroksid, kalium hidroksid) əlavə edilməsi ilə, və ya turşuların neytrallaşdırılması ilə baş verə bilər. Prosesin dərəcəsi və sürəti isə bir çox amillərdən, o cümlədən temperaturdan, təzyiqdən və iştirak edən maddələrin konsentrasiyasından asılıdır. Kimyəvi reaksiyaların nəticəsi olaraq baş verən qələviləşdirmə proseslərinin dəqiq başa düşülməsi, müxtəlif sahələrdə effektiv və təhlükəsiz proseslərin idarə edilməsi üçün çox vacibdir.
Qısacası, qələviləşdirmə, bir sistemin qələviliyinin artması deməkdir və bu prosesin həm faydalı, həm də zərərli tərəfləri ola bilər. Ona görə də, bu prosesin nəzarət edilməsi və düzgün tətbiqi çox vacibdir.