Qələviləşdirilmək – bir maddənin kimyəvi tərkibinin və ya xassələrinin qələvi xassələr göstərən maddələrin təsiri ilə dəyişdirilməsi prosesidir. Bu proses, maddəyə qələvi əlavə edilməsi, yaxud qələvi bir məhlulla müalicə olunması nəticəsində baş verir. Qələviləşdirilmə zamanı maddənin pH səviyyəsi yüksəlir, yəni turşuluğu azalır və qələviliyi artır.
Qələviləşdirilmə müxtəlif sahələrdə tətbiq olunur. Məsələn, sənayedə, torpağın qələviləşdirilməsi onun turşuluğunu azaltmaq və bitkilərin daha yaxşı inkişaf etməsini təmin etmək üçün istifadə olunur. Suyun təmizlənməsi prosesində də qələviləşdirilmənin rolu böyükdür. Bundan əlavə, kimya sənayesində bir çox kimyəvi reaksiyaların baş verməsi üçün qələviləşdirilmiş mühit lazımdır. Məsələn, sabun istehsalında yağların qələviləşdirilməsi prosesi vacib bir mərhələdir.
Qələviləşdirilmənin dərəcəsi əlavə olunan qələvinin miqdarından və maddənin özünün xassələrindən asılıdır. Proses nəticəsində əmələ gələn məhsullar da fərqli ola bilər. Bəzi hallarda qələviləşdirilmə sadəcə maddənin pH-ının dəyişməsinə səbəb olur, bəzi hallarda isə yeni kimyəvi birləşmələrin əmələ gəlməsinə gətirib çıxarır. Bu prosesin nəticələri dəqiq hesablamalar və nəzarət tələb edir.
Ümumiyyətlə, qələviləşdirilmə mürəkkəb bir kimyəvi proses olub, müxtəlif sahələrdə geniş tətbiqini tapmışdır. Onun effektivliyi və təhlükəsizliyi isə prosesin nəzarət altında aparılmasına bağlıdır. Qələviləşdirilmə haqqında daha ətraflı məlumat əldə etmək üçün kimya elminin müvafiq bölmələrinə müraciət etmək lazımdır.