izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Qəcərəli sifəti, əşyanın və ya hadisənin üstünə qəcərə (qəzərə) salınmış, yəni çirkləndirilmiş, ləkələnmiş, zədələnmiş, xarab olmuş və ya mənfi təsirə məruz qalmış olduğunu bildirir. Bu, sadəcə fiziki bir zədələnməni deyil, həm də əxlaqi, mənəvi və ya nüfuz baxımından pisləşməni, korlanmanı ifadə edə bilər.

Məsələn, "qəcərəli paltar" deyəndə, paltarın cırıq, ləkəli və ya ümumiyyətlə istifadəyə yararsız hala düşdüyünü anlarıq. Ancaq "qəcərəli ad" deyəndə isə, bu adın nüfuzunun zədələndiyini, şərəfinin ləkələndiyini, əxlaqi cəhətdən mənfi qiymətləndirildiyini başa düşə bilərik. Beləliklə, "qəcərəli" sözünün mənası kontekstdən asılı olaraq dəyişə bilir.

Etimoloji baxımdan, "qəcərə" sözünün kökü dəqiq müəyyən edilməsə də, çirklənmə, ləkə, zədələnmə kimi mənaları əks etdirən köklərlə əlaqələndirilə bilər. Sözün "qəcərəli" kimi sifət formasına çevrilməsi isə, əşyanın və ya hadisənin bu mənfi təsirlərlə əlaqəsini bildirir. Bu səbəbdən "qəcərəli" sözü sadəcə bir fiziki təsviri deyil, həm də mənəvi və sosial mənaları özündə əks etdirən, semantik cəhətdən zəngin bir sözdür.

Maraqlı bir tərəfi də odur ki, "qəcərəli" sözü daha çox məcazi mənada işlədilir. Yəni fiziki qəcərədən daha çox, nüfuzun, adın, vəziyyətin korlanması mənasında istifadə olunur. Bu da sözün zamanla dilin ehtiyaclarına uyğun olaraq mənasını genişləndirdiyini göstərir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz