Qarşılaşdırılma: "Qarşılaşdırılmaq" felindən törəmiş isimdir. Əsasən iki və ya daha çox şeyin, hadisənin, anlayışın oxşar və fərqli cəhətlərinin müqayisəli təhlilindən, müqayisə yolu ilə araşdırılmasından ibarət prosesi bildirir. Yəni, müxtəlif obyektlər, faktlar və ya fikirlər arasındakı bənzərliklər və fərqlər sistemli şəkildə müəyyən edilir və ortaya qoyulur.
Qarşılaşdırılma prosesi müxtəlif sahələrdə geniş tətbiq olunur. Elmi tədqiqatlarda fərqli nəzəriyyələrin, metodların və ya nəticələrin müqayisəsi, ədəbiyyatşünaslıqda əsərlərin müqayisəli təhlili, tarixdə hadisələrin və proseslərin müqayisəsi, iqtisadiyyatda fərqli iqtisadi modellərin araşdırılması qarşılaşdırılmaya əsaslanır. Hətta gündəlik həyatımızda da qərar qəbul edərkən müxtəlif variantları qarşılaşdırırıq.
Qarşılaşdırılmanın məqsədi sadəcə oxşar və fərqli cəhətləri göstərmək deyil, həm də bu müqayisə əsasında yeni nəticələr əldə etmək, daha dərin anlayışa çatmaqdır. Məsələn, iki müxtəlif ölkənin iqtisadi sistemlərini qarşılaşdırmaqla, hər iki sistemin güclü və zəif tərəflərini daha aydın görə, hətta yeni iqtisadi modellər yaratmaq üçün ilham mənbəyi əldə edə bilərik. Yaxud, iki ədəbi əsəri qarşılaşdırmaqla, müəlliflərin yazı üslublarını, mövzu seçiminə yanaşmalarını daha yaxşı anlaya bilərik.
Qısacası, qarşılaşdırılma, müxtəlif məlumatlar arasında əlaqələr qurmaq, fərqləri və oxşarlıqları müəyyən etmək və bu əsasda yeni nəticələr əldə etməyə imkan verən sistematik bir prosesdir. Bu proses elmi araşdırmalardan tutmuş gündəlik qərarlara qədər həyatımızın bir çox sahəsində mühüm rol oynayır.