Qaranlıqlaşdırmaq fe'li, bir yeri və ya əşyanı işıqdan məhrum etmək, onun parlaqlığını azaltmaq, daha qaranlıq hala salmaq mənasını verir. Bu, sadəcə işığın kəsilməsi ilə deyil, həm də işığın şiddətinin azalması ilə də baş verə bilər. Məsələn, pərdələri çəkməklə otağı qaranlıqlaşdıra bilərik, və ya gün batdıqca tədricən ətrafımız qaranlıqlaşır.
Lüğətdəki "bir yeri qaranlıq hala salmaq" ifadəsi qaranlıqlaşdırmanın nəticəsini göstərir. Lakin fəal bir hərəkəti ifadə edir. Yəni, fəal şəkildə işığı azaltmaq, ətrafı kölgəyə bürümək mənasını daşır. Sadəcə qaranlıq olma vəziyyətinin təsviri deyil.
Qaranlıqlaşdırmaq fəaliyyəti müxtəlif kontekstlərdə istifadə oluna bilər. Məsələn, mərasim və ya teatr tamaşalarında xüsusi effekt yaratmaq üçün səhnəni qaranlıqlaşdıra bilərlər. Cinayət işlərində isə, cinayətkarlar əməllərini gizlətmək üçün ətrafı qaranlıqlaşdıra bilərlər. Həmçinin, astronomiya sahəsində, teleskop vasitəsilə ulduzları daha aydın görə bilmək üçün ətraf mühitin qaranlıqlaşdırılması tövsiyə oluna bilər.
Qaranlıqlaşdırmaq sözünün məcazı mənaları da vardır. Məsələn, "ruhunu qaranlıqlaşdırmaq" ifadəsi insanın dərin kədər və ya ümidsizlik içində olmasını ifadə edə bilər. Bu mənada, qaranlıqlaşdırmaq, ruhi vəziyyətin qaralmaması, üzülməsi və ya mənfi duygularla dolmasını təsvir edir.