Qara... – Azərbaycan dilində bir çox mürəkkəb sözlərin tərkib hissəsi olaraq işlənən, əsasən "qara rəng" mənasını ifadə edən, lakin məcazi mənalarda da geniş istifadə olunan bir ön-sözcükdür. Sadəcə rəng bildirməklə yanaşı, həmin rənglə əlaqəli müxtəlif keyfiyyətləri, xüsusiyyətləri, hətta duyğuları və hadisələri ifadə etmək üçün işlədilir.
Ən geniş yayılmış istifadəsi "qara rəng"in ifadəsidir. Məsələn, "qarasaç" sözü saçların qara rəngini, "qaragöz" isə gözlərin qara rəngini bildirir. Bu istifadə ümumiləşdirilmiş və sadə bir təsvirdir.
Ancaq "qara..." ön-sözcüğünün məcazi mənaları daha maraqlıdır. Məsələn, "qaragün" ifadəsi sadəcə "qaranlıq gün" mənasını verməkdən daha çox, bədbəxtlik, kədər, əzab-əziyyət, ağır bir dövrü ifadə edir. Belə hallarda "qara" rəngi, qaranlıq və mənfi duyğularla simvolik olaraq əlaqələndirilir.
Digər mürəkkəb sözlərdə də "qara..." ön-sözcüğünün məcazi mənası aydın görünür. Məsələn, "qara qüvvələr" (şər qüvvələr), "qara xəbər" (pis xəbər), "qara pul" (qanunsuz əldə edilmiş pul) kimi ifadələrdə "qara" sözü mənfi, qanunsuz, pis, təhlükəli və s. mənaları özündə birləşdirir.
Beləliklə, "qara..." ön-sözcüğünün mənası sadəcə bir rəng bildirməklə məhdudlaşmır. O, həm konkret, həm də məcazi mənalarda geniş istifadə olunaraq, dilin ifadə imkanlarını zənginləşdirir və sözlərin emosional yükünü artırır.