Kündə (kündə₂): Farsca mənşəli bir sözdür (کُنده). Keçmişdə, əsir və ya dustaqların qaçmasının qarşısını almaq məqsədilə onların ayaqlarına, boyunlarına və ya əllərinə vurulan ağır bir əşya deməkdir. Bu ağır əşya ümumiyyətlə dəmir, taxta və ya digər möhkəm materiallardan hazırlanırdı və həm fiziki məhdudiyyət yaratmaq, həm də cəza vasitəsi olaraq istifadə olunurdu.
Kündənin formasının və ölçüsünün müxtəlifliyi məhbusun cinsinə, cinayətinə və ya dustağın kimliyinin əhəmiyyətinə bağlı olaraq dəyişə bilərdi. Məsələn, ağır cinayətlər törətmiş məhbuslar daha ağır və böyük kündələr taxırdılar. Kündənin təkcə fiziki cəhətdən məhdudiyyət yaratması ilə yanaşı, həm də sosial statusda aşağı düşməni və ictimai alçaldılmanı ifadə edirdi. Taxılan şəxs, kündə ilə ictimaiyyət qarşısında öz ictimai mövqeyini itirər, alçaldılar və təhqir olunardılar.
Kündənin istifadəsi, tarix boyunca, ədalət sisteminin sərt və insani olmayan üsullarından biri kimi qəbul edilmişdir. Bu əşyanın istifadəsinin qadağan olunması, insan haqlarına daha çox hörmət edilməsinin və daha humanist cəza sistemlərinin tətbiqinin nəticəsidir. Bugün kündə daha çox tarixi bir anlayış olaraq qalmışdır və insan haqlarının pozulması ilə əlaqəli bir simvoldur.
Maraqlı bir məqam odur ki, "kündə" sözü bəzən məcazi mənada da işlədilir. Məsələn, hər hansı bir işdə maneə, əngəl kimi də istifadə edilə bilər. "Onun qarşısına böyük bir kündə çıxdı" ifadəsi, bir insanın qarşısına gözlənilmədən bir maneənin çıxdığını bildirir.