Külləşmək feli, bir şeyin tamamilə yanıb külə dönməsi, yəni maddənin yüksək temperaturun təsiri altında tamamilə parçalanıb, yalnız kül halına gəlməsi prosesini ifadə edir. Bu prosesdə maddənin əvvəlki forması, quruluşu və xüsusiyyətləri tamamilə itirilir və yalnız kül qalır. Sadəcə “yanmaq”dan fərqli olaraq, külləşmək daha tam bir məhv olmağı, hər hansı bir qalıq olmamasının qeyri-mümkünlüyünü ifadə edir.
Məsələn, “Köz külləşdi” ifadəsi közün tamamilə sönərək külə çevrilməsini, artıq heç bir istilik və ya işıq yayma qabiliyyətinin qalmadığını göstərir. Bu, təkcə fiziki bir proses deyil, həm də metaforik mənada istifadə oluna bilər. Məsələn, bir insanın arzularının, ümidlərinin, həyatının külləşməsi, tamamilə məhv olması, əvvəlki vəziyyətinin tamamilə itirilməsi mənasında işlənə bilər.
Külləşmə prosesi müxtəlif səbəblərdən baş verə bilər: yüksək temperaturlu alov, kimyəvi reaksiyalar və ya digər amillər nəticəsində. Bu prosesin sürəti və tamlığı isə maddənin növündən, temperaturdan və digər amillərdən asılıdır. Kimyəvi baxımdan, külləşmə, maddənin oksidləşməsi və parçalanması nəticəsində baş verir.
Beləliklə, “külləşmək” sözü sadəcə yanma deyil, tamamlanmış, qalıqsız məhv olma, izsiz yox olma mənasını da özündə ehtiva edir. Həm konkret, həm də məcazi mənalarda istifadə edilən bu söz, dilin ifadə imkanlarını zənginləşdirir.