Kumıs (Qımız): At südündən hazırlanan, alkoqol tərkibli bir içkidir. Qədim türk xalqlarının mədəniyyətində mühüm yer tutan kumıs, min illərdir istehsal olunur və həm qida, həm də müalicəvi məqsədlərlə istifadə edilir. Hazırlanması prosesi fermentasiyaya əsaslanır; at südünün təbii şəkildə mayalanması nəticəsində əmələ gələn alkoqol və karbon dioksid içkiyə xarakterik dad və köpüklənmə verir.
Kumısın alkoqol miqdarı istehsal üsulundan və fermentasiya müddətindən asılı olaraq dəyişir. Adətən, alkoqol miqdarı nisbətən azdır, lakin uzun müddət fermentasiya olunmuş kumıs daha yüksək alkoqol tərkibinə malik ola bilər. Bundan əlavə, kumıs südün tərkibində olan vitaminlər, minerallar və digər faydalı maddələri özündə saxlayır. Bu səbəbdən, bəzi mədəniyyətlərdə kumıs həm qida, həm də sağlamlıq üçün faydalı hesab olunur.
Tarix boyu kumıs müxtəlif xalqların, xüsusilə də Orta Asiya və Şimali Qafqaz xalqlarının mədəniyyətində mühüm rol oynamışdır. Qədim yazılarda və ədəbiyyatda kumıs haqqında çoxlu məlumatlar vardır. O, həm adi bir içki kimi, həm də bayramların və mərasimlərin ayrılmaz tərkib hissəsi kimi qəbul olunmuşdur. Hətta, bəzi tarixi mənbələrdə kumısın müalicəvi xüsusiyyətlərinə də toxunulmuşdur; məsələn, həzm sisteminin fəaliyyətini yaxşılaşdırdığı və bəzi xəstəliklərin müalicəsində köməkçi olduğu bildirilir.
Müasir dövrdə də kumısın populyarlığı davam edir. Həmənən, onun sağlamlıq üçün faydaları ilə bağlı araşdırmalar aparılır. Ancaq qeyd etmək lazımdır ki, kumıs alkoqol tərkibli olduğu üçün onun istehlakı ölçülü olmalıdır. Xüsusilə, hamilə qadınlar, uşaqlar və alkoqola həssas olan insanlar üçün kumısın istehlakı tövsiyə edilmir.