izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Közləmə (közləmək feliindən törəmiş isim): “Közləmək” sözü əsasən gözü qaranlıq olan, görmə qabiliyyəti zəif olan kəslərlə bağlı işlədilir və onların görmə qabiliyyətinin zəifliyini, qaranlıq görən gözlərini bildirir. Lakin, bu məna müasir Azərbaycan dilində daha az işlənilir. Daha çox, "közləmə" sözü nəyisə gizlicə, diqqətlə, xüsusi bir məqsədlə müşahidə etmək, izləmək mənasında işlənir. Bu mənada söz "müşahidə", "izləmə", "gözləmə" və ya "nəzarət" sözləri ilə sinonim kimi istifadə oluna bilər. Məsələn, bir cinayətkarın hərəkətlərini gizlicə izləmək "közləmə" kimi ifadə oluna bilər.

Közləmənin bu ikinci mənası, daha çox situasiyaya görə rənglənən bir mənadır. Gizli, qəsdli bir müşahidəni ifadə edə bildiyi kimi, sadəcə diqqətli bir izləməni də ifadə edə bilər. Məsələn, bir alim elmi bir təcrübəni diqqətlə izləyərkən də "közləmə" fiilindən istifadə oluna bilər. Bu mənada "müşahidə" ilə müqayisədə "közləmə" sözü daha intim, daha yaxın məsafədən aparılan bir izləməni təsvir edir.

Ümumilikdə, "közləmə" sözünün mənası kontekstdən asılı olaraq dəyişsə də, əsasında gizli və ya diqqətli bir müşahidə, izləmə, nəzarət anlayışı yatır. Köhnə mənası ilə müqayisədə, müasir Azərbaycan dilində "közləmə" daha çox bu ikinci mənada istifadə olunur və bu mənada daha zəngin və ifadəli bir söz sayılır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz